یعنی چه
هضب واژهای عربی است که در لغتنامههای فارسی به دو معنای اصلی آمده است: یکی معنای مصدری به مفهوم باریدن باران سخت، درازمدت و پیاپی، و دیگری معنای اسمی که به کوههای پهن، صخرههای بزرگ و مرتفع، یا تپههای سنگی اشاره دارد.
متضاد
بسته به معنای مورد نظر، متضادهای این کلمه شامل خشکسالی (در برابر باران مداوم) و دشت یا زمین هموار (در برابر کوه و پشته) میشود.
تلفظ
این واژه به صورت «هَضْب» تلفظ میشود که در آن حروف هاء و ضاد مفتوح هستند و حرف باء در پایان ساکن است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «باران پیاپی» یا «کوه سخت و پهن» که کلمهای سه حرفی خواسته شده باشد، واژه «هضب» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، با توجه به دو قلمرو معنایی آن، از کلمات مربوط به پدیدههای جوی یا عوارض زمینشناختی استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این کلمه در متون کهن به صورت باران درشتدانه و مداوم، یا تپه مرتفع و صخرههای استوار بیان شده است.
جمعبندی و توضیح کامل هضب
واژه «هضب» یک لغت اصیل با ریشه عربی است که وارد واژهنامههای زبان فارسی شده است. این کلمه دو وجه معنایی کاملاً متمایز دارد؛ در وجه اول به پدیدههای طبیعی و هواشناسی اشاره دارد و به معنای بارانی است که به شدت و به صورت مداوم میبارد. در وجه دوم، این کلمه به جغرافیای طبیعی مربوط میشود و دلالت بر کوههای پهن، تپههای مرتفع یا صخرههای سخت و بزرگ دارد.
در ادبیات سنتی و متون کهن، از این واژه و مشتقات آن نظیر «هضبه» یا جمع آن «هضاب»، برای توصیف استواری، صلابت و پایداری (مانند صخره) و همچنین نمادی از ریزش رحمت و بخشش فراوان (مانند باران پیاپی) استفاده شده است. این کلمه در قرآن کریم به کار نرفته، اما در معاجم معتبر فارسی مانند دهخدا و معین به طور دقیق مستند شده است.