یعنی چه
«علم برداشتن» در زبان فارسی به معنی بلند کردن، حمل کردن و برافراشتن پرچم، بیرق یا نشانههای بزرگ آیینی است. این واژه در ادبیات کنایی به معنای آشکار شدن یک پدیده (مانند علم برداشتن خورشید به معنی طلوع)، پایداری، پیشتازی، قیام کردن و همچنین برپا کردن مجالس سوگواری و عزاداری به ویژه در ماه محرم (عَلَمکشی) به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از واژهٔ عربی «عَلَم» (به فتح عین و لام) به معنی پرچم و فعل فارسی «برداشتن» (به فتح با و سکون را) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مدخل در جدول «علم برداشتن» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. بسته به طراح جدول، اصطلاحاتی چون «علم کشی» یا «پرچمداری» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در معنای لغوی و عمومی از عباراتی مانند حمل پرچم یا بالا بردن درفش استفاده میشود و در بافت فرهنگی به آیینهای سوگواری اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی متناسب با مفاهیم لغوی (پرچمداری) یا اصطلاحی (آغاز مناسک سوگواری)، از این عبارات استفاده میشود.
در قرآن
خود ترکیب فعلی «علم برداشتن» در قرآن کریم نیامده است؛ اما واژهٔ «الأعلام» (جمع عَلَم به معنی نشانههای بلند یا پرچم) در سوره الرحمن آیه ۲۴ برای تشبیه کشتیهای بزرگ به کار رفته است: «وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَآتُ فِي الْبَحْرِ كَالْأَعْلَامِ».
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ایرانی، علم برداشتن نماد شجاعت، هدایت گروه، ایستادگی در جنگ و آغاز یک حرکت جمعی است. در آیینهای شیعی نیز به طور خاص نماد وفاداری، یادآور علمدار کربلا (حضرت عباس) و برپا شدن ماتم حسینی است.
جمعبندی و توضیح کامل علم برداشتن
اصطلاح «علم برداشتن» یک ترکیب کنایی و آیینی استوار در فرهنگ و زبان فارسی است که نباید آن را با واژهٔ عِلم (به معنی دانش) اشتباه گرفت. این عبارت در اصل به معنای بلند کردن و حمل کردن پرچم یا نشانههای بزرگ در جنگها یا مناسک مذهبی است و ریشه در ساختار اجتماعی و تاریخی ایران دارد.
در کاربردهای استعاری، این عبارت به معنای پیشقدم شدن در یک امر، آغاز قیام، آشکار شدن یک جریان یا پدیده و همچنین شروع رسمی مراسم سوگواری عاشورا به کار میرود. این اصطلاح تجسمی از پایداری، رهبری و وفاداری به یک آرمان مشخص است.