یعنی چه
سیطره در لغت به معنای تسلط کامل، چیرگی و تحت کنترل درآوردن احوال یک شخص، گروه یا جامعه است. این واژه زمانی به کار میرود که یک عامل بتواند اراده و قدرت خود را به طور کامل بر دیگری تحمیل کند.
تلفظ
این واژه به صورت سَیطَرِه (در تلفظ فارسی) و سَيْطَرَة (در زبان عربی) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه سیطره به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون تسلط، چیرگی و غلبه کاربرد دارد و خود یک واژه ۵ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن از واژگانی چون domination برای سلطه همهجانبه و hegemony برای سیطره کلان سیاسی و فرهنگی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به معنی حاکمیت، مهار و تحت نظر داشتن به کار میرود.
به فارسی
از نزدیکترین معادلهای اصیل فارسی برای این واژه میتوان به «چیرگی»، «دستاندازی» یا «فرمانروایی» اشاره کرد که مفهوم تسلط را به خوبی منتقل میکنند.
نماد چیست
سیطره در ادبیات نماد تصویری یا آیینی خاصی ندارد؛ بلکه یک مفهوم انتزاعی است که بیشتر به عنوان نماد قدرت مطلق سیاسی، کنترل فکری جامعه یا هژمونی و برتری یک عامل بر عوامل دیگر شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل سیطره
واژه سیطره یک واژه اصالتاً عربی از ریشه «سطر» یا «سیطر» است که به طور گسترده در زبان فارسی به کار میرود. این کلمه به معنای چیرگی، تسلط همهجانبه، غلبه و تحت کنترل درآوردن امور یک شخص یا جامعه است. مشتقات این واژه مانند «بِمُصَيْطِرٍ» در قرآن کریم نیز به معنای سلطهگر و نگهبان جبری آمده است که نشاندهنده ابعاد حاکمیتی این مفهوم است.
در کاربردهای امروزی، سیطره بیشتر در فضاهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای توصیف قدرت کلان و نفوذ همهجانبه (هژمونی) یک کشور، تفکر یا رسانه بر دیگران استفاده میشود. معادلهای متعددی در زبانهای انگلیسی و ترکی نظیر domination و egemenlik برای آن وجود دارد که همگی بر مفاهیم کنترل و حاکمیت استوار هستند.