یعنی چه
واژه استحلف از باب استفعال و ریشه «حلف» است که معنای طلب و درخواست را میرساند؛ بنابراین به معنای آن است که از شخصی بخواهند تا برای اثبات ادعا یا بیان حقیقت، سوگند یاد کند.
تلفظ
این کلمه به صورت فعل ماضی باب استفعال، با فتح حروف لام و فاء در پایان تلفظ میشود: اِسْـتَـحْـلَـفَ.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «سوگند دادن» یا «طلب قسم کردن»، این واژه ۶ حرفی به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات و افعالی که مفهوم قرار دادن کسی تحت سوگند یا خواستن از او برای قسم خوردن را میرسانند، معادل این واژه هستند.
به عربی
در زبان عربی فصیح، افعال دیگری از باب افعال و تفعیل نیز وجود دارند که دقیقاً همین معنای واداشتن به سوگند یا قسم دادن دیگری را افاده میکنند.
به فارسی
روانترین و دقیقترین معادلهای فارسی برای این واژه، اصطلاحات «سوگند دادن» یا «کسی را قسم دادن» در راستای اثبات یک ادعا در بستر حقوقی یا عرفی است.
در قرآن
خودِ فعل «استحلف» یا مصدر آن یعنی استحلاف در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه سه حرفی آن یعنی «ح ل ف» به صورت افعال و مشتقات دیگری نظیر «یحلفون» (سوگند یاد میکنند) بارها در سورههایی مانند توبه ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل استحلف
واژه «استحلف» یک فعل اصیل عربی از باب استفعال است که ریشه سهحرفی آن «ح ل ف» به معنای سوگند خوردن میباشد. زمانی که این ریشه به باب استفعال میرود، معنای طلب، درخواست و واداشتن به خود میگیرد؛ در نتیجه استحلف به معنای «از کسی خواستن که سوگند بخورد» یا همان قسم دادن دیگری است.
این کلمه در حوزههای فقهی، حقوقی و دادرسیهای سنتی کاربرد دارد و نشاندهنده فرایندی است که در آن از مدعیعلیه یا شاهد خواسته میشود برای اثبات صحت کلام خود دست به سوگند بزند. اگرچه این صیغه خاص در قرآن به کار نرفته، مفهوم ریشهای آن یعنی سوگند و تعهد، جایگاه مستحکمی در ادبیات دینی و متون کهن دارد.