یعنی چه
این عبارت ترکیبی غنی از سه کلمه عربی است و به معنای «حتی به اندازه یک پلک زدن هم هرگز» یا «حتی برای یک لحظه کوتاه، هیچگاه» به کار میرود. این اصطلاح معمولاً در مقام دعا و برای بیان وابستگی و نیاز مطلق انسان به هدایت و مراقبت الهی در تمام آنات زندگی استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت فصیح عربی «طَرفَةَ عَینٍ أَبَداً» است که در خوانش روان فارسی معمولاً تنوین آن قلب یا حذف شده و به صورت «طرفه عین ابدا» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «طرفه عین ابدا» با ۱۱ حرف است. همچنین ممکن است به عنوان راهنما برای عبارات مشابهی چون «کلمح البصر» یا «یک لحظه» به کار رود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحات مربوط به پلک زدن (blink of an eye) یا تعابیر معطوف به زمانهای بسیار کوتاه استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی فصیح است و ساختار آن از ترکیب سه واژه طَرفة (یک بار پلک زدن)، عَین (چشم) و أبداً (هرگز) تشکیل شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این عبارت شامل تعابیری چون «چشم برهم زدنی»، «حتی یک آن»، «حتی یک ثانیه»، «حتی یک لحظه» و «هیچگاه» است که کوتاهی مفرط زمان را میرسانند.
در قرآن
خود ترکیب سهکلمهای «طرفة عین ابدا» عیناً در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما مفهوم سرعت مطلق و آنی اراده الهی با تعابیر مشابهی مانند «کَلَمْحِ الْبَصَر» (مانند چشم برهم زدن) در آیاتی نظیر آیه ۷۷ سوره نحل و آیه ۵۰ سوره قمر بیان شده است. کاربرد اصلی خود این عبارت در احادیث و ادعیه مشهور نبوی است.
جمعبندی و توضیح کامل طرفه عین ابدا
عبارت «طرفة عین ابداً» یک ترکیب غنی و اصیل عربی است که به ادبیات دینی، عرفانی و عامه زبان فارسی راه یافته است. این اصطلاح در لغت به معنای «حتی به اندازه یک چشم برهم زدن هم هرگز» است و برای نشان دادن کوتاهترین زمان ممکن یا آنات بسیار ناچیز زندگی انسان به کار میرود.
کاربرد اصلی و کلیدی این عبارت در متون اسلامی، در واقع بخشی از دعای معروف پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) است که میفرمایند: «اللَّهُمَّ لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ أَبَداً» (خدایا، مرا حتی به اندازه یک چشم برهم زدن، هرگز به خودم وامگذار). این تعبیر نمادی است از نیاز مطلق و همیشگی بندگان به هدایت، رحمت و حفاظت پروردگار.
در فرهنگ عرفانی نیز این اصطلاح نشاندهنده ناچیز بودن اراده و قدرت انسان در برابر مشیت الهی و همچنین هشداری است بر این حقیقت که احوال دنیا و غفلتهای آدمی میتواند در کمتر از یک ثانیه رخ دهد و همه چیز را دگرگون سازد.