یعنی چه
اغتباق در لغت به معنی نوشیدن شراب، شیر یا هر مایع دیگری در هنگام عصر و شب (غبوق) است. همچنین در بافت زندگی سنتی و دامداری کهن، به عمل دوشیدن شتر ماده پس از غروب آفتاب نیز اغتباق گفته میشود. این واژه واژهای کلاسیک و ادبی است.
تلفظ
این واژه به صورت مکسور در ابتدا و تاء (اِغتِباق) تلفظ میشود و مصدر باب افتعال است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «شراب شبانگاهی»، «نوشیدن در شب» یا «دوشیدن شتر در شب» از واژه ۶ حرفی اغتباق یا واژههای همخانواده آن استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، برای بخش نوشیدنی از اصطلاحاتی مانند evening drink و برای بافت سنتی دامداری از evening milking استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان عربی معیار به صورت شرب العشی یا التغبق تعبیر میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل ترکیباتی چون شبنوشی، نوشش شبانه و غبوقخواری است که در ادبیات منظوم و منثور فارسی در برابر صبوحخوری (بامدادنوشی) به کار رفته است.
در قرآن
واژه اغتباق و ریشه ثلاثی آن (غ ب ق) در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ اما تقسیمبندی زمانی صبوح و غبوق از مفاهیم شناختهشده در فرهنگ و ادبیات زمان نزول و احادیث است.
جمعبندی و توضیح کامل اغتباق
واژه «اغتباق» یک مصدر عربی از باب افتعال و برخاسته از ریشه ثلاثی «غ ب ق» است. این کلمه در فرهنگ سنتی و ادبیات کهن به معنای نوشیدن شراب یا شیر در اواخر روز و هنگام شب است و در نقطه مقابل آن، واژه «اصطباح» یا «صبوح» قرار دارد که به معنی نوشیدن بامدادی است. علاوه بر این، در زیست دامداری کهن عرب، به دوشیدن شیر شتر در وقت عصر و پس از غروب آفتاب نیز اغتباق میگفتند.
این کلمه در ادبیات کلاسیک فارسی نیز راه یافته و بیشتر در اشعار و متون ادبی نمادی از عیش، فراغت شبانه و شبنشینی پس از یک روز کاری است. با وجود ریشه کهن عربی، این واژه در قرآن کریم به کار نرفته و کاربرد آن صرفاً در حوزه لغت، شعر و سنتهای شبانی قدیمی است.