یعنی چه
ذیالنورین (یا ذوالنورین) یک لقب ترکیبی عربی است که در فرهنگ و تاریخ اسلامی به معنای «صاحب دو نور» یا «دارنده دو روشنایی» به کار میرود. این عنوان به طور خاص به عنوان لقب عثمان بن عفان، خلیفه سوم مسلمانان، شناخته میشود؛ زیرا او به ترتیب با دو دختر پیامبر اسلام (ص) یعنی حضرت رقیه و پس از درگذشت ایشان با حضرت امکلثوم ازدواج کرد.
تلفظ
این کلمه ترکیبی از «ذی» (صاحب) و «النورین» (دو نور) است که در تلفظ فصیح عربی همزه وصل و لامِ ادغامشده خوانده نمیشوند و به صورت «ذیالنُّورَین» با تشدید روی حرف نون و فتحهی حرف راء ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به پرسش «لقب عثمان بن عفان» یا «صاحب دو نور» کلمه ۹ حرفی «ذی النورین» یا شکل دیگر آن «ذوالنورین» است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و اسلامی بینالمللی برای اشاره به این لقب از معادل توصیفی یا نگارش لاتین کلمه استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه خالص عربی دارد و از ترکیب واژه «ذو/ذی» از اسماء خمسه به معنای صاحب و «النورین» حالت تثنیه مضافالیه از ریشه (نور) ساخته شده است.
به فارسی
برگردان دقیق و پارسی این لقب، «دارنده دو روشنایی» یا «خداوندگار دو نور» است که اشاره به مقام و فضیلت انتسابی در تاریخ صدر اسلام دارد.
در قرآن
عبارت مضاف و مضافالیه «ذیالنورین» به عنوان یک لقب تاریخی در متن قرآن مجید وجود ندارد. این اصطلاح یک واژه کلامی و حدیثی است، هرچند ریشه اصلی آن یعنی واژه «نور» به صورت مفرد بارها در آیات قرآن ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ذی النورین
واژه «ذیالنورین» یک لقب تاریخی و مذهبی با ریشه عربی است که از نظر لغوی به معنای «دارنده دو نور» یا «صاحب دو روشنایی» ترجمه میشود. این اصطلاح ترکیب کلمات «ذی» و «النورین» (تثنیه نور) بوده و در منابع واژهگزینی معادلهای فارسی مشخصی دارد.
در فرهنگ و تاریخ اسلام، به ویژه میان اهل سنت، این عنوان به طور انحصاری به عنوان لقب عثمان بن عفان (خلیفه سوم) شناخته میشود. علت این نامگذاری، پیوند خانوادگی عمیق او با پیامبر اسلام (ص) و ازدواج متوالی او با دو دختر ایشان، یعنی حضرت رقیه و حضرت امکلثوم است.
اگرچه این واژه به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده و یک اصطلاح روایی و تاریخی به شمار میرود، اما ریشه لغوی آن کاربرد گستردهای در ادبیات قرآنی دارد و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک گنجینه لغوی ۹ حرفی پرکاربرد مطرح میشود.