یعنی چه
«قاضی کند» یا «قاضی کندی» یک اسم خاص جغرافیایی (توپونیم) است که برای نامگذاری چند روستا در مناطق آذربایجان و زنجان به کار میرود. این واژه از دو جزء ترکیب شده است: جزء اول «قاضی» (به معنی دادرس یا در اصل ترکی «قازی» به معنی مجاهد و جنگجو) و جزء دوم «کند» که در زبان ترکی به معنی روستا و آبادی است. بنابراین مفهوم کلی آن «روستای منسوب به قاضی» یا «روستای جنگجویان» است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «قاضی کَند» [Qāzi Kand] یا در گویش محلی به صورت «قاضی کَندی» [Qāzi Kandi] است که حرف «ک» در کلمه کند، مفتوح (با صدای ــَــ) ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه به عنوان یک اسم مکان ۷ حرفی (یا ۸ حرفی با یای نسبت) شناخته میشود که ترکیب عربی-ترکی یا ترکی باستان دارد.
به انگلیسی
در نقشهها و اسناد بینالمللی به صورت لاتین نگاشته میشود و ترجمه تحتاللفظی مفهومی آن دهکده قاضی است.
به عربی
در منابع عربی برای اشاره به معنای لغوی از ترکیب قرية القاضي استفاده میشود، اما به عنوان اسم خاص همان صورت اصلی نویسهگردانی میگردد.
به فارسی
برگردان دقیق و روان جزء به جزء این عبارت به زبان فارسی معیار، «روستای قاضی» یا «آبادی متعلق به حاکم شرع» است.
جمعبندی و توضیح کامل قاضی کند
واژهٔ «قاضی کند» یک واژهٔ مستقل معنایی در لغتنامه زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص مکان (توپونیم) است که برای چند روستا در شمالغرب ایران از جمله در استانهای آذربایجان شرقی و زنجان استفاده میشود. این نام ساختاری ترکیبی دارد که از واژهٔ قاضی (یا در ریشه اصلی ترکی، قازی به معنای مجاهد) و واژهٔ کَند (به معنای ده و روستا) تشکیل شده است.
بنابراین، این کلمه کاربرد استعاری، مدرن یا اصطلاحی در زبان روزمره ندارد و صرفاً در متون جغرافیایی، نقشهبرداری و یا در بخش واژگان اسامی خاص لغتنامههای بزرگی چون دهخدا به عنوان نام دهستان یا روستا ثبت شده است. در طرح سؤالات جدول نیز به عنوان یک نام مکان ۷ حرفی مد نظر قرار میگیرد.