یعنی چه
این واژه به معنای سنگین شدن، به سختی حرکت کردن و سستی در انجام یک وظیفه است. در مفهوم کنایی، به حالتی اشاره دارد که فرد به دلیل تنپروری یا دلبستگی، تمایلی به حرکت ندارد و خود را به زمین میچسباند.
تلفظ
تلفظ دقیق این کلمه به صورت اِثّاقَلْتُمْ (با تشدید روی حرف ث) است که صیغه جمع مذکر مخاطب در فعل ماضی محسوب میشود.
به عربی
در عربی معیار و فصیح، شکل ساختاری اولیه آن «تثاقلتم» است که با ادغام حروف به این صورت درآمده و به معنای تنبلی و عدم اجابت دعوت است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «سنگینباری کردید»، «سستی ورزیدید»، «تنبلی کردید» و «دلبسته زمین شدید» است.
در قرآن
این کلمه در آیه ۳۸ سوره توبه آمده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَا لَكُمْ إِذَا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ». این آیه مؤمنانی را که هنگام فرمان جهاد، سستی کرده و به دنیا چسبیدند، توبیخ میکند.
نماد چیست
در تفاسیر ادبی و عرفانی، این واژه نماد چسبیدن به زمین (مادیت و لذتهای دنیوی) و سنگینی بار گناهان و علایقی است که مانع از رشد، حرکت و پرواز معنوی انسان میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اثاقلتم
واژه «اثاقلتم» (شکل صحیح قرآنی: اِثّاقَلْتُمْ) یک فعل عربی از ریشه «ثقل» است که در اصل از باب تفاعل (تثاقلتم) بوده و با ادغام حروف برای تاکید بیشتر بر شدت سنگینی، به این صورت درآمده است. این واژه در متون فارسی اصیل به عنوان کلمه مستقل کاربرد ندارد، بلکه یک اصطلاح لغوی و تفسیری قرآنی است.
این کلمه در قرآن کریم دقیقاً برای توصیف و سرزنش حالت کسانی به کار رفته است که هنگام فراخوان برای حرکتهای بزرگ و جهاد در راه خدا، به دلیل دلبستگیهای مادی دچار سستی، تنبلی و کندی میشوند. در واقع تصویرسازی زیبایی از چسبیدن به زمین و سنگین شدن تن در برابر روح را نشان میدهد.
در فرهنگ اسلامی و حل جدول، این کلمه اصطلاحی برای اشاره به تنپروری، دنیاگرایی و ترجیح دادن راحتی دنیا بر تکالیف الهی و رشد معنوی است که نقطه مقابل سبکبالی و شتاب در کارهای خیر به شمار میرود.