یعنی چه
مکرمات جمع مکرُمه (یا مکرمت) است و به صفات، رفتارها و کارهای پسندیدهای گفته میشود که نشاندهنده کرامت نفس، بزرگواری، بخشش و شرافت انسانی است. این واژه در ادبیات اخلاقی و دینی به مراتب بالای احسان و خیرخواهی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مَکْرُمات (با ضمه ر) یا مَکْرَمات (با فتحه ر) است و نباید آن را با مُکَرَّمات (به معنی زنان یا اشیاء گرامیداشتهشده) اشتباه گرفت.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم مکرمات از واژگانی استفاده میشود که به فضایل اخلاقی و کارهای شریف و بزرگوارانه اشاره دارند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه سه حرفی (ک ر م) مشتق شده است. در خود زبان عربی نیز به همین صورت یا به صورت مکارم برای اشاره به بزرگواریها و فضایل به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون بزرگواریها، جوانمردیها، نیکیها، حسنات و کرامتها است که همگی بر جنبههای مثبت اخلاقی و رفتاری دلالت دارند.
در قرآن
عین واژهٔ «مکرمات» به صورت جمع در قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، شکل مفرد مؤنث آن در باب تفعیل یعنی «مُکَرَّمَة» (به معنی بسیار گرامی و باارزش) دو بار از جمله در سوره عبس آیه ۱۳ («فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ») برای توصیف صحیفههای الهی آمده است. همچنین ریشه اصلی آن (کرم) و مشتقاتی مثل «مکرمون» بارها در قرآن استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مکرمات
واژه مکرمات که ریشه در زبان عربی و مفهوم والای کرامت و بزرگواری دارد، در ادبیات فارسی و متون اخلاقی به عنوان نمادی از اوج فضایل انسانی و رفتارهای کریمانه شناخته میشود. این کلمه به تمامی اعمال و صفاتی اشاره دارد که مایه شرافت، نیکی و خیرخواهی در حق دیگران است و انسان را به مرتبه بالاتری از کمال اخلاقی میرساند.
در نظام اخلاق اسلامی و فرهنگ اصیل سنتی، مکرمات یا همان مکارم اخلاق، غایت و هدف اصلی بعثت پیامبر اسلام دانسته شده است. شناخت این واژه و مفاهیم همارز آن به ما کمک میکند تا با الگوهای رفتاری مبتنی بر جوانمردی، گذشت و بخشش بیشتر آشنا شویم و ارزش این مفاهیم انتزاعی را در تعاملات روزمره و ادبیات درک کنیم.