یعنی چه
اهدر واژهای عربی (فعل ماضی از باب افعال) است که به معنای ضایع کردن، از بین بردن، باطل کردن و تباه کردن چیزی به کار میرود. در اصطلاحات حقوقی، فقهی و سیاسی، عبارت «اهدر دمه» به معنای مباح کردن خون کسی و سلب حق قصاص یا دیه از او (مهدورالدم کردن) استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اَهْـدَرَ (با فتحه روی الف و دال و سکون روی هاء) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «اهدر» با ۴ حرف به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «باطل کرد»، «هدر داد» یا «تباه کرد» شناخته میشود.
به انگلیسی
برای معادلهای انگلیسی این واژه، بسته به کاربرد عمومی یا حقوقی، میتوان از کلماتی چون waste و squander (برای هدر دادن) یا nullify و invalidate (برای ابطال و بیاعتبار کردن) استفاده کرد.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «هدر داد»، «تباه کرد»، «ضایع کرد» و «از بین برد» است.
در قرآن
خود صیغهٔ فعلی «اهدر» یا ریشهٔ ثلاثی آن (هدر) به صورت مستقیم در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، مفاهیم مشابهی مانند «حبط اعمال» (باطل شدن و تباهی اعمال) در آیات متعددی مطرح شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اهدر
واژهٔ «اهدر» یک فعل ماضی از ریشهٔ عربی «هـ د ر» (باب افعال) است که به زبان فارسی وارد شده و در متون کهن، فقهی و حقوقی کاربرد دارد. معنای اصلی و استاندارد آن تباه کردن، باطل ساختن و هدر دادن مال، وقت یا یک حق قانونی است. در اصطلاح فقهی نیز به معنای مباح کردن خون و اسقاط حق دیه به کار میرود.
باید توجه داشت که این واژه در زبان فارسی اصالت ساختاری ندارد و صرفاً یک وامواژهٔ کاربردی است. اگرچه در برخی فرهنگهای قدیمی فارسی معانی نادری مانند «شکم گنده» برای آن ذکر شده، اما این کاربردها غیراستاندارد بوده و معنای پذیرفتهشدهٔ آن همان ابطال و ضایع کردن است.