یعنی چه
واژه «تغتال» یک فعل مضارع عربی از باب افتعال (ریشه غول/غیل) است. این کلمه به معنای کشتنِ مخفیانه، غافلگیرانه و از روی کمین است که امروزه مترادف با مفهوم «ترور کردن» به کار میرود. همچنین در متون کهن در توصیف شراب به معنای «ربودن و زایل کردن عقل» (تغتال العقل) و در توصیف زمین وسیع و بیابان به معنای «گم کردن راهپویان» استفاده شده است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح تاء، سکون غین و فتح تاء دوم خوانده میشود: تَغْتال [taġtāl].
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، برای راهنماهایی مثل «ترور میکند»، «پنهانی میکشد» یا «حیلهگری در قتل»، واژه ۵ حرفی «تغتال» به عنوان پاسخ مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معادلسازی این مفهوم از افعالی که بر قتلهای سیاسی، هدفمند، ناگهانی و خائنانه دلالت دارند استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای این واژه در زبان فارسی شامل عباراتی چون «ترور میکند»، «پنهانی و غافلگیرانه به قتل میرساند»، «شبیخون میزند» و در برخی بافتهای متنی «عقل را زایل میکند و از بین میبرد» است.
نماد چیست
در مفاهیم سیاسی، اجتماعی و ادبی، این واژه بار معنایی شدیدی از منفیگرایی را حمل میکند و نمادی از رفتارهای پشتپرده، فریب، توطئه، حذف فیزیکی ناجوانمردانه و خشونت پنهان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تغتال
واژه «تغتال» اصالتاً یک فعل مضارع عربی از باب افتعال است که به متون سیاسی، خبری و ادبیات کهن وامگرفته از عربی راه یافته است. ریشه اصلی آن به مفاهیمی چون هلاکت، خدعه و کمین کردن بازمیگردد. معنای شاخص و امروزی آن دلالت بر «ترور کردن» و «کشتن غافلگیرانه» دارد، هرچند در متون قدیمی برای پدیدههایی که عقل یا مسیر حرکت انسان را به نابودی و گمراهی میکشانند نیز استعاره شده است.
این کلمه به صورت لفظی در قرآن کریم نیامده است، اما همخانواده اسمی آن یعنی «غول» یک بار در قرآن برای توصیف شراب بهشتی (که عقل را زایل نمیکند) به کار رفته است. در اصطلاحات فقهی و حقوقی اسلامی نیز مفهوم «قتل غیله» به معنای آدمکشی مخفیانه و خائنانه، پیوند عمیقی با ریشه این واژه دارد.
در مجموع، این واژه ۵ حرفی در ادبیات و جداول کلمات متقاطع، بازتابدهنده رفتارهای خائنانه، حذف مخفیانه و شبیخونهای توطئهآمیز است و همواره باری منفی، توام با فریب و خشونت پنهان را در ذهن مخاطب تداعی میکند.