یعنی چه
فتودیود یک قطعه الکترونیکی نیمهرسانا (معمولاً با پیوند p-n یا PIN) است که در بایاس معکوس کار میکند. وقتی فوتونهای نور به سطح آن برخورد میکنند، حاملهای بار الکتریکی آزاد شده و انرژی نوری به سیگنال یا جریان الکتریکی تبدیل میشود. به عنوان یک مثال عینی و روزمره، وقتی کنترل تلویزیون را فشار میدهید، یک فتودیود در گیرنده تلویزیون پرتوهای مادون قرمز فرستادهشده را حس کرده و آن را به فرمان دیجیتال برای تعویض شبکه تبدیل میکند.
تلفظ
این واژه به صورت «فُتودیود» یا «فوتودیود» تلفظ میشود که بخش اول آن کوتاه و متمایل به ضمه است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این قطعه Photodiode میگویند که ترکیبی از photo (نور) و diode (دیود) است.
به فارسی
در متون تخصصی فارسی علاوه بر خود وامواژه، از معادلهایی مانند «دیود نوری»، «نوردیود» و «دیود گیرنده نور» استفاده میشود.
در قرآن
کلمه فتودیود یک اصطلاح کاملاً مدرن، علمی و مربوط به حوزه مهندسی الکترونیک قرن بیستم است؛ بنابراین هیچ ریشه، مشتق یا اشارهای در متن قرآن کریم ندارد.
نماد چیست
نماد مداری فتودیود همانند یک دیود استاندارد است، با این تفاوت که دو فلش یا پیکان موازی به سمت بدنه آن اشاره میکنند. این فلشها نشاندهنده برخورد و جذب فوتونهای نور توسط قطعه هستند؛ برخلاف الایدی (LED) که فلشهای آن رو به بیرون رسم میشوند.
معنی انگلیسی/خارجی
فتودیود یک واژه ترکیبی فرنگی است. بخش اول آن یعنی Photo از ریشه یونانی phōs به معنی نور گرفته شده و بخش دوم یعنی Diode از ترکیب di (دو) و ode (راه و مسیر جریان) ساخته شده است که در مجموع به یک عنصر الکترونیکی دوپایه اشاره دارد که عملکردش به تابش نور وابسته است.
جمعبندی و توضیح کامل فتودیود
فتودیود یکی از قطعات کلیدی و بنیادین در دنیای الکترونیک و اپتوالکترونیک است که نقش حسگر یا آشکارساز نوری را ایفا میکند. این قطعه کوچک نیمهرسانا میتواند فوتونهای دریافتی از محیط را به سیگنالهای الکتریکی قابل پردازش تبدیل کند. عملکرد آن دقیقاً نقطه مقابل دیودهای نورافشان (LED) است؛ چرا که الایدی برق را به نور تبدیل میکند، اما فتودیود نور را میگیرد و تحویل مدار الکترونیکی میدهد.
این قطعات به دلیل سرعت بالا و دقت فراوان، کاربرد بسیار گستردهای در زندگی روزمره و صنایع پیشرفته دارند. از تجهیزات سادهای مانند گیرندههای کنترل از راه دور، سنسورهای تشخیص دود و درهای اتوماتیک گرفته تا فناوریهای پیچیدهتری مثل سیستمهای فیبر نوری، دوربینهای دیجیتال و تجهیزات تصویربرداری پزشکی، همگی برای تشخیص نور و پرتوها به این قطعه وابسته هستند.