یعنی چه
بدن مثالی بدنی لطیف، غیرمادی و مجرد از ماده است که پس از مرگ، روح به آن تعلق میگیرد. این بدن تمامی ویژگیهای هندسی و ظاهری کالبد دنیوی مانند شکل، ابعاد، رنگ و اندازه را دارد، اما فاقد جرم، وزن، حرکت مادی و قابلیت تجزیه است؛ مانند تصاویری که انسان در خواب یا آینه میبیند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصففی به صورت «بَدَنِ مِثالی» است که در آن واژه اول با فتحات و واژه دوم با کسرهٔ مِیم خوانده میشود.
به انگلیسی
در ترجمه متون فلسفه اسلامی (مانند آثار ملاصدرا و ابنعربی) توسط شرقشناسان بیشتر از واژه Imaginal body استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاحات در متون کلامی و حکمت متعالیه برای تبیین حقیقت حیات پس از مرگ به کار میروند.
در قرآن
عین عبارت «بدن مثالی» در قرآن کریم نیامده است، اما مفسران و فلاسفه آیاتی چون «وَمِنْ وَرَائِهِمْ بَرْزَخٌ» (مؤمنون: ۱۰۰) یا آیات مربوط به حیات و روزی شهدا پس از مرگ را ناظر به این حقیقت و کالبد برزخی میدانند.
نماد چیست
این مفهوم نماد گرافیکی خاصی ندارد، اما در تمثیلهای معرفتی، به «تصویر درون آینه» یا «بدنی که انسان در رؤیا از خود میبیند» تشبیه میشود و نمادی از واسطه بودن میان جسم مادی و روح مجرد است.
جمعبندی و توضیح کامل بدن مثالی
بدن مثالی از اصطلاحات کلیدی در حکمت اسلامی، بهویژه حکمت متعالیه ملاصدرا است. این اصطلاح بیانگر کالبدی لطیف، مجرد و غیرمادی است که انسان پس از انقطاع از این دنیا، در عالم برزخ با آن فیالمثل به حیات خود ادامه میدهد. این بدن گرچه ویژگیهای ظاهری و هندسی فرد را داراست، اما فاقد متریال و سنگینی مادی است.
اگرچه این عبارت به طور مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما مبانی فلسفی آن بر اساس لزوم وجود ابزار درک برای روح در عالم برزخ و پاداش و عذابهای برزخی شکل گرفته است. فلاسفه آن را به همان بدنی تشبیه میکنند که انسان در خواب میبیند که کاملاً شکل و خصوصیات او را دارد اما فاقد وزن و جرم مادی است.