یعنی چه
این کلمه در فرهنگهای رسمی (دهخدا، معین، عمید) به صورت یک واژه مستقل جایگاهی ندارد. اگر آن را دگرگونی آوایی «برغول» بدانیم، به معنی بلغور گندم است؛ اگر ریشه آن را «برکول» فرض کنیم، به معنای کمان یا ظرف شیشهای است؛ و در نهایت ممکن است شکل سرهمنویسیشدهی «بر قول» به معنی بر اساس سخنِ کسی باشد.
تلفظ
اگر به صورت ترکیب فارسی-عربی «بر قول» خوانده شود، تلفظ آن [بَر قَوْل] است. در صورتی که دگرگونشدهی واژه برغول (بلغور) یا برکول باشد، تلفظ آن به صورت [بَرْقول] خواهد بود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه دقیقاً ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان شکل دگرگونشده یا اشتباه رایج برای واژههای برغول یا برکول مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
ترجمه این واژه کاملاً وابسته به بستر متن است؛ چرا که برای هر یک از ریشههای سهگانه احتمالی، معادل انگلیسی کاملاً متفاوتی وجود دارد.
به عربی
در زبان عربی، واژه قول ریشه اصلی ترکیب اول است. همچنین واژه برغول در برخی گویشهای عربی (مانند شامی) برای بلغور استفاده میشود.
به فارسی
بسته به منظور نویسنده، جایگزینهای دقیق فارسی آن عبارتند از: «بنا به گفتهی / بر پایه سخن» (در حالت ترکیب)، «بلغور / گندم نیمکوب» (در حالت دگرگونی برغول)، و «کمان / کوزه دوشی» (در حالت تغییریافته از برکول).
در قرآن
اگرچه ریشه سه حرفی «ق - و - ل» و مشتقات فراوان آن مانند (قول، قولوا، قال) به وفور در آیات قرآنی به کار رفتهاند، اما واژه مرکب یا ترکیب «برقول» در قرآن نیامده است.
نماد چیست
برای واژه نادر برقول نمادگرایی ثبت نشده است. با این حال، اگر آن را برگرفته از قول بدانیم، در فرهنگ اسلامی و ادبی نماد سخن حق، وفای به عهد و مسئولیتپذیری انسان در قبال کلام خویش است.
جمعبندی و توضیح کامل برقول
واژه «برقول» در زبان فارسی فاقد یک مدخل مستقل، رسمی و استاندارد در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین است. بررسیهای زبانشناختی نشان میدهد که مواجهه با این کلمه معمولاً ناشی از سه حالت است: نخست، سرهمنویسیِ حرف اضافه و اسم به صورت «بر قول» که به معنای «بر اساس گفته» یا «طبق سخن» میباشد؛ دوم، دگرگونی آوایی و املایی واژه «برغول» که خود شکل قدیمی کلمه «بلغور» (گندم نیمکوب) است؛ و سوم، تغییر یافتهی واژه فارسی «برکول» به معنی کمان یا ظرف شیشهای دوشی.
بنابراین، برای درک معنای دقیق این واژه باید به بستر متن و نحوهی کاربرد آن توجه کرد. در مسابقات جدول و سرگرمی، این کلمه به عنوان یک واژهی ۵ حرفی شناخته میشود که پاسخ آن بر اساس همپوشانی حروف با کلماتی نظیر بلغور یا برکول مشخص میگردد. در مجموع، این واژه بیشتر یک اصطلاح ساختگی، محلی یا خطای نگارشی به شمار میرود تا یک لغت اصیل مستقل.