یعنی چه
دلخواه به ویژگی یا چیزی اطلاق میشود که بر وفق مراد، خواسته و اختیار انسان باشد. این واژه برای توصیف امور، اشیاء یا افرادی به کار میرود که انسان با تمایل قلبی و رضایت کامل آنها را انتخاب میکند یا آرزوی داشتنشان را دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «دِلْخواه» است که در آن حرف اول (د) دارای مکسور (کسره) و حرف دوم (ل) ساکن است. حرف «و» در بخش دوم واژه مکتوب است اما خوانده نمیشود (واو معدوله).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «دلخواه» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «مطابق میل»، «مطلوب» یا «پسندیده» کاربرد دارد و طول کلمهٔ اصلی آن ۶ حرف است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، برای ترجمه این واژه در انگلیسی از کلمات متعددی استفاده میشود؛ اگر منظور جنبهٔ علاقه باشد Favorite و اگر جنبهٔ انتخاب آزادانه مطرح باشد Optional یا Arbitrary به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای مترادف فراوانی برای این صفت وجود دارند که از آن جمله میتوان به دلپذیر، طبعنواز، دلخواسته و انتخابی اشاره کرد. در نقطه مقابل، کلماتی مثل اجباری، تحمیلی و ناخوشایند به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
نماد چیست
این واژه مفهوم مادی یا اسطورهای خاصی در فرهنگ سنتی ندارد، اما در ادبیات فارسی نمادی از آرزوهای قلبی، معشوقِ پسندیده و تقابل میان اراده و اجبار روزگار است که مکرراً در اشعار به عنوان غایت مطلوب شاعر جلوه میکند.
جمعبندی و توضیح کامل دل خواه
واژهٔ «دلخواه» یک صفت مرکب اصیل و فصیح در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «دل» و «خواه» (بن مضارع از مصدر خواستن) شکل گرفته است. این کلمه به هر امر، شیء یا فردی اشاره دارد که کشش قلبی و تمایل درونی انسان به سمت آن باشد و فرد با رضایت و بدون اکراه آن را بپذیرد.
در کاربردهای مدرن و روزمره، علاوه بر بار معناییِ عاطفی و زیباییشناختی، این واژه مفهوم «اختیاری بودن» را نیز با خود حمل میکند. اگرچه خود لفظ دلخواه در متون آسمانی مانند قرآن به دلیل زبان عربی آن وجود ندارد، اما مفاهیم عمیق معادل آن نظیر تمایلات نفسانی نیکو و آنچه دلها آرزو میکنند (ما تشتهیه الانفس) به وفور مورد بحث قرار گرفته است.