یعنی چه
ترکیبی عربی به معنای حس بینایی است؛ یعنی یکی از حواس پنجگانه که وظیفهٔ دریافت محرکهای نوری، تشخیص رنگها، شکلها و ابعاد اشیاء پیرامون و انتقال این اطلاعات به مغز جهت ادراک دیداری را بر عهده دارد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «حاسِّهٔ بَصَر» با کسر اضافه تلفظ میشود. در اصل عربی به صورت «حاسَّةُ البَصَر» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «حس بینایی» یا «قوه دیدن با هفت حرف»، عبارت «حاسه بصر» مد نظر است. معادلهای دیگر آن شامل بینایی و باصره میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم و توانایی دیدن، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب اصالتاً عربی است و در معاجم لغوی برای نامگذاری قوهٔ بینایی در میان حواس پنجگانه به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل «بینایی»، «دید» و «توانایی دیدن» است که در متون مختلف به جای ترکیب عربی آن استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل حاسه بصر
«حاسه بصر» یک ترکیب اضافهٔ عربی شامل دو واژهٔ «حاسّه» (به معنی درککننده یا حس) و «بَصَر» (به معنی چشم یا بینایی) است که در مجموع به معنای حس بینایی یا قوهٔ باصره به کار میرود. این حس یکی از مهمترین حواس پنجگانهٔ انسان و جانداران است که از طریق اندام چشم، نور و ابعاد محیط پیرامون را دریافت کرده و به ذهن منتقل میکند.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، واژهٔ «البصر» و جمع آن «الابصار» کاربرد فراوانی دارد و غالباً در کنار گوش (سمع) و دل (فؤاد) به عنوان ابزارهای اصلی شناخت و مسئولیت انسان ذکر شده است. در ادبیات و نمادشناسی، حاسه بصر با نماد چشمِ گشاده یا پرندگان تیزبینی مانند عقاب شناخته میشود و متمایز از «بصیرت» است؛ چرا که بصر به دیدن ظواهر و بصیرت به درک باطنی و عقلانی اشاره دارد.