یعنی چه
میکربگریزانی یک واژه تخصصی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در صنایع غذایی (بهویژه صنعت شیر) است. در این فرایند مکانیکی، با استفاده از نیروی گریز از مرکز در دستگاههای مخصوص، بخش اعظمی از باکتریها، درونهاگها (اندوسپورها)، مخمرها و قارچها به دلیل اختلاف چگالی از مایع جدا و خارج میشوند تا ماندگاری محصول بدون نیاز به حرارت بالا افزایش یابد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «مِکْرُبْ گُرِیْزانِیْ» (mikrob-gorizāni) است که ترکیبی از واژه فرانسوی میکروب و اصطلاح فارسی گریزانی میباشد.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «میکرب گریزانی» با ۱۲ حرف است. این اصطلاح مصوب به عنوان معادل دقیق فرایند سانتریفیوژ باکتریها به کار میرود.
به انگلیسی
در متون علمی و صنایع غذایی، معادل دقیق و استاندارد بینالمللی این واژه Bactofugation است. در کاربردهای عمومیتر و ساختار تحتاللفظی میتوان از اصطلاحاتی چون microbe-repellent یا germ-resistant نیز استفاده کرد.
به فارسی
اگرچه خود این واژه مصوب فرهنگستان است، اما در زبان فارسی میتوان عبارات هممعنی نظیر «جداسازی مکانیکی باکتریها»، «میکروبزدایی چرخشی» و «پاکسازی با گریز از مرکز» را به عنوان برگردان یا توصیف روانتر آن به کار برد.
جمعبندی و توضیح کامل میکرب گریزانی
واژه «میکربگریزانی» یک اصطلاح ترکیبی علمی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که از ادغام وامواژه فرانسوی «میکروب» (Microbe) و بن مضارع فعل ساختگی «گریزاندن» به همراه پسوند مصدری «ـی» شکل گرفته است. این واژه برخلاف ظاهر عامیانهاش که ممکن است ویژگی دفعکنندگی میکروب را تداعی کند، یک عنوان کاملاً تخصصی در مهندسی صنایع غذایی است.
کاربرد اصلی این اصطلاح در کارخانجات لبنی و صنایع فرآوری مایعات است؛ جایی که کیفیت محصول نباید تحت تاثیر حرارت شدید پاستوریزاسیون قرار گیرد. در این روش، کارشناسان با استفاده از دستگاههای سانتریفیوژ سریع، باکتریهای سنگینتر را از بافت شیر یا آبمیوه جدا میکنند تا محصولی سالمتر و باکیفیتتر تولید شود.
استفاده از این واژه در جملات تخصصی به این صورت است: «کارخانه برای کاهش بار میکروبی شیر خام، از فرایند میکربگریزانی پیش از پاستوریزه کردن استفاده کرد.» شناخت این واژه به درک بهتر متون علمی مدرن و استانداردهای نوین بهداشتی کمک شایانی میکند.