یعنی چه
این کلمه یک فعل عربی از ریشه «ع ر ض» است که بسته به نوع حرکتگذاری (تَعْرِضُوا یا تُعْرِضُوا) و بافت عبارت، معانی متفاوتی پیدا میکند؛ از جمله روگرداندن و بیتوجهی کردن به یک موضوع، به کنایه و اشاره سخن گفتن، و یا مواجهه و قرار گرفتن در معرض یک موقعیت.
تلفظ
تلفظ این واژه به دو صورت رایج است: ۱. تَعْـرِضُوا (با فتح تاء) که از ریشه اعراض میآید. ۲. تُعْـرِضُوا (با ضم تاء) که از ریشه تعریض یا تسامح مشتق میشود.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان یک فعل عربی شش حرفی با معانی مرتبط به چشمپوشی، اعراض یا اشاره غیرمستقیم شناخته میشود.
به انگلیسی
انتخاب معادل انگلیسی دقیق برای این واژه کاملاً وابسته به ریشه صرفی آن در متن است؛ برای معنای دوری جستن از واژههایی مانند Turn away و برای معنای گذشت یا کنایه از Hint و Overlook استفاده میشود.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی به صورت فعل امر یا مضارع التزامی/اخباری (به تناسب جایگاه در جمله) معنی میشود و معادلهای مستقیم آن «روگردان میشوید»، «پشت میکنید» یا «درمیگذرید» هستند.
در قرآن
این واژه در آیات متعددی از قرآن کریم به کار رفته است. برای نمونه در آیه ۱۳۵ سوره نساء به صورت «تَعْرِضُوا» به معنی روگرداندن از بیان حقیقت و کتمان حق آمده است. همچنین در آیه ۹۵ سوره توبه به صورت «لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ» دیده میشود که به معنای چشمپوشی، تسامح و بزرگمنشی در برابر رفتار دیگران تفسیر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تعرضوا
واژه «تعرضوا» یک ساختار فعلی عربی از ریشه (ع ر ض) است که به دلیل ظرافتهای صرفی، با تغییر یک حرکت کوتاه در ابتدای کلمه، معنای آن به کلی دگرگون میشود. این کلمه در زبان و ادبیات اسلامی جایگاه ویژهای دارد و بررسی دقیق آن نشان میدهد که نباید آن را صرفاً با واژه فارسی «تعرض» به معنای هجوم یا مزاحمت اشتباه گرفت.
در کاربرد قرآنی و فصیح، این فعل عمدتاً در دو محور معنایی حرکت میکند: نخست به معنی روگردانی، بیتوجهی و پشت کردن به یک جریان یا حقیقت، و دوم به معنی تعریض، کنایهآمیز سخن گفتن و یا گذشت و تسامح بزرگوارانه از خطای دیگران بدون تصریح و کوبیدن آنها.
بنابراین برای درک معنای دقیق این کلمه در هر متن، توجه به اعرابگذاری (تَع یا تُع) و فحوای کلام پیش و پس از آن الزامی است تا مشخص شود هدف گوینده، بیان یک روگردانی منفی است یا یک چشمپوشی و مدارای اخلاقی.