یعنی چه
واژه یاتمرون (شکل نگارشی دیگر: يأتمرون) از ریشه عربی «أمر» و باب افتعال است. این کلمه به معنای آن است که گروهی با یکدیگر به شور و رایزنی مینشینند تا به یک تصمیم جمعی برسند، فرمان یکدیگر را بپذیرند یا در مواردی علیه کسی چارهاندیشی و توطئه کنند.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه در زبان عربی به صورت «يَأْتَمِرُونَ» با سکون همزه و کسرهٔ حرف مِم است که در فارسی معمولاً به صورت روان و با حذف همزه (یاتمرون) خوانده میشود.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً با راهنمای «مشورت میکنند در قرآن» یا «توطئه میکنند» طراحی میشود و یک واژهٔ ۷ حرفی است.
به ترکی
در زبان ترکی بسته به بافت متن، معادلهای متفاوتی دارد؛ برای جنبه مثبت آن از فعل مشورت و برای جنبه منفی از اصطلاح توطئه استفاده میشود.
به فارسی
بهترین و دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه «با یکدیگر رایزنی میکنند»، «پذیرای فرمان هم میشوند» و در بافت منفی «توطئه میچینند» است.
در قرآن
این واژه به طور صریح در آیه ۲۰ سوره مبارکه قصص آمده است: «إِنَّ الْمَلَأَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ لِيَقْتُلُوكَ» یعنی بزرگان و اشراف قوم درباره تو با یکدیگر مشورت و توطئه میکنند تا تو را به قتل برسانند.
جمعبندی و توضیح کامل یاتمرون
واژه «یاتمرون» که صورت فارسینویسی شدهٔ فعل عربی «يَأْتَمِرُونَ» است، از ریشه ثلاثی «أمر» (فرمان و دستور) در باب افتعال ساخته شده است. مفهوم اصلی این ساختار واژگانی، پذیرش متقابل فرمان، همفکری، رایزنی و به نتیجه رسیدن در یک کار گروهی است. این واژه بسته به این که در چه سیاق و بافتی به کار رود، میتواند بار معنایی مثبت یا منفی به خود بگیرد.
در کاربرد قرآنی و شناختهشدهٔ آن در سوره قصص، این کلمه به معنای همفکری پنهانی و چارهاندیشی بزرگان قوم قوم فرعون برای آسیب رساندن و قتل حضرت موسی (ع) استفاده شده است که معادل «توطئه کردن» را در ذهن تداعی میکند. با این حال، مفهوم ریشهای آن همواره بر محور «تصمیمگیری جمعی و هماهنگی گروهی» استوار است.