یعنی چه
عبارتی ترکیبی است که از دو واژه «دستور» (فرمان، حکم) و «جنگ» (پیکار، نبرد) ساخته شده و به معنای ابلاغیه رسمی حاکم یا فرمانده نظامی برای شروع عملیات رزمی، حکم جهاد یا آیین و رسم نبرد به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت اضافه بیانی و با کسر راء در واژه اول است: دَستور (dastūr) + جَنگ (jang).
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون فرمان جنگ، اعلان جنگ و حکم جهاد به عنوان پاسخهای مشابه کاربرد دارند.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن نظامی یا حقوقی، از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این مفهوم، بیشتر از واژگان امر و قرار همراه با حرب و قتال استفاده میکنند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و عبارات جایگزین فارسی آن شامل فرمان نبرد، حکم پیکار، دستور عملیاتی و فرمان رزمی است.
جمعبندی و توضیح کامل دستور جنگ
عبارت «دستور جنگ» یک ترکیب اضافه (اسم + اسم) در زبان فارسی است که هرچند به صورت یک اصطلاح مستقل و مجزا در لغتنامههای کهن ثبت نشده، اما معنای آن از ادغام دو واژه ریشهدار فارسی میانه یعنی «دستور» (به معنی فرمان، قانون یا اذن) و «جنگ» (به معنی نبرد و کارزار) به دست میآید. این اصطلاح در متون کهن از جمله شاهنامه فردوسی گاه به معنای «آیین و رسم نبرد» نیز استفاده شده است.
در نظامهای حقوقی و نظامی جهان، صادر شدن دستور جنگ به معنای عبور رسمی از وضعیت صلح به درگیری سازمانیافته است. در تاریخ، اجرای این دستور معمولاً با نشانهها و نمادهایی عینی مانند نواختن طبل نبرد، شیپور جنگ یا برافراشتن پرچمهای سرخ همراه بوده است. در متون دینی و مذهبی مانند قرآن کریم نیز گرچه خود این ترکیب فارسی عیناً وجود ندارد، اما مفاهیم همارز آن مانند فرمان قتال و جهاد در آیات متعدد (نظیر آیه ۱۹۰ سوره بقره) مطرح شده است.