یعنی چه
الشمله در لغت به معنای نوعی پارچه، ردا یا دستار پشمین یا مویین است که انسان آن را به خود میپیچد و دوش، سر یا تمام بدن را با آن پوشش میدهد. این واژه به لباسهای ساده بادیهنشینان و زاهدان اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه با الف و لام تعریف عربی به صورت «اَلشَّمْلَة» یا با ادغام شمسایی «اَشَّمْلَة» تلفظ میشود. واژه اصلی و بدون پیشوند آن «شَمْلَة» یا «شِمْلَة» است.
به عربی
در زبان عربی، الشمله خود یک واژه اصیل از ریشه (ش م ل) است و با کلماتی چون الکِساء و الرِّداء هممعنی است.
به ترکی
در زبان ترکی برای رساندن این مفهوم از واژه واجنویسیشدهٔ شال یا کلماتی که به پوششهای شنلمانند اشاره دارند استفاده میشود.
به فارسی
دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه شامل شال، دستار، ردا، عبای پشمین و جامهٔ پیچیدنی است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات سنتی، الشمله به عنوان پوششی ساده، نمادی از فقر اختیاری، عرفان، زهد و قناعت به شمار میرود و یادآور پوشاک ساده پیامبر اسلام و اصحاب است.
جمعبندی و توضیح کامل الشمله
واژه «الشمله» (با ساختار ششحرفی در زبان فارسی) یک نام جامه سنتی و اصیل عربی از ریشه «ش م ل» است که وارد ادبیات لغوی فارسی شده است. این واژه در اصل به معنای هر نوع پارچه، شال، دستار یا عبای زمختی از جنس پشم یا مو است که فرد آن را به دور بدن یا سر خود میپیچد تا از سرما و گرما محفوظ بماند.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن مجید به کار نرفته است، اما همخانوادههای آن مانند «شمائل» و «اشتملت» چندین بار در آیات قرآنی با مفاهیمی نظیر جهات جغرافیایی (چپ) یا در بر گرفتن و احاطه کردن استفاده شدهاند که نشاندهنده ریشه معنایی «فراگرفتن و پوشاندن» در این کلمه است.
در قلمرو فرهنگ و ادبیات کلاسیک، الشمله بیش از آنکه یک پوشش تجملی باشد، یادآور زندگی ساده روستایی و بادیهنشینی است. این جامه به عنوان نماد بارز سادهزیستی، قناعت، زهد و درویشی شناخته میشود و در متون کهن به لباس زاهدان و مصلحان اشاره دارد.