یعنی چه
کاه دزد در زبان فارسی یک واژهٔ ترکیبی و کنایی است. این اصطلاح در معنای لغوی به کسی اشاره دارد که کاه و علوفه را سرقت میکند، اما در مفهوم اصطلاحی و عامیانه به فردی گفته میشود که بسیار خسیس، حقیر یا دزدِ خردهریز است و حتی برای ربودن اشیاء کمبها و بیارزش نیز دست به دزدی میزند.
تلفظ
این واژه از دو جزء «کاه» با سکون هاء و «دزد» با ضمه دال اول و سکون دال دوم تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه با توجه به تعداد حروف (۶ حرف) دقیقاً «کاه دزد» است و گاهی به عنوان دزد خردهپا نیز تعریف میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این اصطلاح کنایی در زبان انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که مفهوم سرقت اشیاء ناچیز را زنده کنند.
به عربی
در زبان عربی بسته به اینکه معنای کنایی مدنظر باشد یا معنای دقیق و لغوی کلمه، از تعابیر متفاوتی استفاده میشود.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ عامه و ضربالمثلها (مانند «دزد نادان میزند کاهدان») نماد فردی است که به دلیل بیتجربگی یا حماقت، وقت و انرژی خود را صرف اهداف کاملاً بیارزش و مسیرهای اشتباه میکند و در دزدی نیز به کمترین و بیبهاترین چیزها طمع دارد.
جمعبندی و توضیح کامل کاه دزد
واژهٔ «کاه دزد» یکی از ترکیبات کنایی و استعاری ساختیافته در زبان فارسی نو است که از ترکیب دو جزء اسم «کاه» و صفت فاعلی مرخم «دزد» پدید آمده است. این کلمه در فرهنگهای معتبری همچون فرهنگ معین بررسی شده و بار معنایی تحقیرآمیزی دارد. این اصطلاح به خوبی نشان میدهد که چگونه زبان فارسی برای توصیف رفتارهای زشت انسانی، حتی میان سطوح مختلف یک کار ناپسند مانند دزدی تمایز قائل میشود.
در ادبیات و باورهای عامیانه، کاه دزد لزوماً به معنای یک سارق حرفهای نیست، بلکه بیشتر بر حماقت، طمعِ حقیرانه و نادانی فرد تأکید دارد؛ کسی که به جای تمرکز بر کارهای بزرگ یا حتی سرقتهای کلان، خود را بدنامِ ربودن چیزهای بیارزش میکند. این مفهوم ارتباط نزدیکی با ضربالمثلهای مربوط به کاهدان دارد و نشاندهنده بیهدفی و بیتجربگی است.