ژفت یعنی چه؟ متضاد و هم خانواده آن

یعنی چه

واژهٔ «ژفت» از کلمات اصیل و کم‌کاربرد زبان فارسی است که در لغت‌نامه‌های مرجع مانند دهخدا ثبت شده و دو تلفظ با سه معنای کاملاً متفاوت دارد؛ به فتح اول (ژَفْت) هم به معنی «فربه، چاق و تنومند» و هم به معنی متضاد آن یعنی «لاغر، نحیف و ضعیف» است. همچنین به ضم اول (ژُفت) به معنی «بخیل، خسیس و ممسک» به کار می‌رود.

متضاد

این واژه از لغات اضداد است؛ بنابراین متضادِ «ژَفْت» در معنای فربه، کلمات لاغر و نحیف است و در معنای لاغر، کلمات چاق و تناور. متضاد «ژُفت» در معنای خسیس نیز کلمات بخشنده، جواد و کریم است.

هم خانواده

این واژه در زبان فارسی امروزی هم‌خانوادهٔ مستقیم و رایجی ندارد، اما با واژهٔ «زفت» (به معنی خسیس یا کلفت و ستبر) هم‌ریشه و دگرگون‌شدهٔ یکدیگر به شمار می‌روند.

ریشه

این واژه ریشه در زبان‌های کهن ایرانی دارد که در متون قدیمی و شعر سبک خراسانی به کار رفته و بعدها در واژه‌نامه‌هایی نظیر فرهنگ شعوری و آنندراج ثبت و حفظ شده است.

جمله سازی

تلفظ

این واژه به دو صورت تلفظ می‌شود: «ژَفْت» (با فتح ژ) که به معنای چاق یا لاغر است، و «ژُفْت» (با ضم ژ) که به شخص بخیل و خسیس اشاره دارد.

در جدول

در جدول‌های متقاطع، واژهٔ «ژفت» به عنوان یک پاسخ ۳ حرفی برای راهنماهایی با عنوان «فربه و ستبر»، «لاغر و نزار» یا «خسیس و ممسک» شناخته می‌شود.

به انگلیسی

با توجه به چندمعنایی بودن این واژه، معادل‌های انگلیسی آن بر اساس کاربرد شامل Stout (فربه)، Thin (لاغر) و Stingy (خسیس) می‌شود.

به فارسی

برگردان دقیق این واژه به فارسی معیار و امروزی با توجه به سیاق متن، شامل کلمات «چاق و تنومند»، «لاغر و ضعیف» یا «خسیس و تنگ‌چشم» است.

نماد چیست

این کلمه صرفاً یک صفت بیانی برای ویژگی‌های جسمی یا اخلاقی است و نماد فرهنگی یا اساطیری خاصی ندارد؛ اما در معنای سوم خود (ژُفت) می‌تواند نمادی از خساست، پستی طبع و امساک در ادبیات تعلیمی باشد.