یعنی چه
قرمز دوا در واقع اصطلاحی عامیانه، بومی و نوستالژیک در زبان فارسی (مانند گویشهای مازندرانی و برخی مناطق دیگر) است که برای اشاره به داروی ضدعفونیکننده مایع و سرخرنگی به نام «مرکورکروم» یا «مربرومین» به کار میرفت. این دارو در گذشته به وفور برای گندزدایی بریدگیها و خراشهای پوستی استفاده میشد، اما امروزه به دلیل ترکیبات جیوهای و خطرات آن منسوخ شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عامیانه به صورت «قِرمِز دَوا» (qermez davā) است که از دو واژه قرمز (سرخ) و دوا (دارو) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «قرمز دوا» یک پاسخ دقیق ۷ حرفی است. از مترادفهای طراحان جدول برای این واژه میتوان به «دواگلی»، «سرخهدوا» و «مرکورکروم» اشاره کرد.
به انگلیسی
معادل علمی و دقیق این اصطلاح در زبان انگلیسی Mercurochrome یا Merbromin است. در حالت کلی و توصیفی میتوان از عبارت red medicine یا red dye نیز استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این ماده از معادل علمی Merkürokrom استفاده میشود. همچنین در اصطلاحات عامیانه دارویی گاهی به آن Tentürdiyot یا Mersol نیز گفته میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و حافظه جمعی ایرانیان، قرمز دوا (یا همان دواگلی) نماد بارز شیطنتهای بچگی، زخمها و خراشیدگیهای زانو در دوران کودکی، و یادآور درمانهای خانگی و سنتی نسلهای گذشته است.
جمعبندی و توضیح کامل قرمز دوا
اصطلاح «قرمز دوا» یک ترکیب عامیانه و محلی در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن دو واژه «قرمز» و «دوا» پدید آمده است. این عبارت اصطلاحی استاندارد در لغتنامههای کلاسیک نیست، بلکه در اصطلاح بومی به داروی ضدعفونیکننده مایع و سرخرنگی اشاره دارد که نسلهای گذشته برای مداوای زخمهای سطحی از آن استفاده میکردند.
این دارو که نام علمی آن مرکورکروم (Mercurochrome) است، به دلیل رنگ سرخ و خاصیت داروییاش در فرهنگهای مختلف محلی با عناوینی چون دواگلی یا سرخهدوا شناخته میشد. امروزه استفاده از این ترکیب به دلیل وجود جیوه و احتمال مسمومیت در پزشکی مدرن منسوخ گردیده و جای خود را به بتادین و ضدعفونیکنندههای بیرنگ داده است.
با این حال، قرمز دوا جایگاه ویژهای در ادبیات نوستالژیک ایرانی دارد و همواره به عنوان نمادی از شیطنتهای دوران کودکی، بازیهای کوچه و بازار و مرهمهای سنتی و خانگی یاد میشود. در بازیهای فکری و جدول کلمات نیز این واژه به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی کاربرد دارد.