یعنی چه
«بوق و کرنا» در اصل نام دو ساز بادی قدیمی است که در گذشته برای اعلام جنگ، پیروزی یا باخبر کردن مردم نواخته میشدند. امروزه ترکیب کنایی «در بوق و کرنا کردن» به معنی شلوغکاری، افشاگری، اشاعه و آشکار کردن یک موضوع با سروصدای زیاد و بزرگنمایی بیمورد به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «بوق» (با ضمه یا واو کشیده) و «کَرنا» (با فتح کاف و سکون راء) تشکیل شده است که با واو عطف به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ مستقیم برای این مفهوم خود واژهٔ «بوق و کرنا» با ۸ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، سازهای همدسته مانند شیپور، صور و نفیر نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای اشاره به خود سازها از واژگان Trumpet ،Horn یا Bugle استفاده میشود. اما برای معادلسازی اصطلاح کنایی آن، عباراتی مانند To shout from the rooftops (از روی پشتبامها فریاد زدن/جار زدن) کاربرد عینی دارد.
به فارسی
مترادفهای این واژه در زبان فارسی برای بخش سازها شامل شیپور، نای، صور و نفیر است؛ و در مفهوم کنایی شامل واژگانی چون جار زدن، افشاگری، اشاعه و پرسروصدایی میشود. از سوی دیگر، متضادهای معنایی و کنایی آن پنهانکاری، رازپوشی، سکوت و کتمان هستند.
نماد چیست
در تاریخ و فرهنگ کهن، این سازها نماد شوکت پادشاهی، اعلام جنگ و آمادهباش نظامی بودند (مانند کرنای هخامنشی). اما در ادبیات و کاربرد امروز، بوق و کرنا به نمادی برای هیاهو، بزرگنمایی، تبلیغات پر سر و صدا، شایعهپراکنی و پروپاگاندا تبدیل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بوق و کرنا
ترکیب «بوق و کرنا» نمونهای برجسته از تحول معنایی واژگان در زبان فارسی است. این عبارت که در ابتدا صرفاً به دو ابزار موسیقی صوتی و نظامی (بوق معرب و کرنای اصیل پارسی باستان به معنای نای جنگی) اشاره داشت، به مرور زمان و با کمرنگ شدن کاربرد اصلی این سازها، وارد دنیای کنایات و ضربالمثلهای فارسی شد.
امروزه وقتی از این اصطلاح استفاده میشود، هدف به تصویر کشیدن رفتاری اغراقآمیز در نشر اخبار است. رسانهای کردن بیمورد موضوعات کماهمیت، شلوغکاریهای تبلیغاتی و پروپاگاندا از مصادیق مدرن بوق و کرنا هستند که در تضاد مستقیم با مفاهیمی چون رازداری، سکوت و پنهانکاری قرار میگیرند.
در ساختارشناسی ادبی نیز این واژه با ابزارهای مذهبی و اساطیری مانند «صور» (شیپور رستاخیز در قرآن) همپوشانی مفهومی دارد که نشاندهنده ابهت و طنین بلند این سازها در ناخودآگاه جمعی فارسیزبانان از گذشته تا به امروز است.