یعنی چه
لقب ملاصدرا (صدرالدین محمد شیرازی) ترکیبی از دو واژه عربی است. «صدر» به معنای پیشوا، بالانشین و سرآمد است و «متأله» به کسی گفته میشود که به مقام شهود رسیده و حکیم الهی است. در مجموع این لقب به معنای «رئیس خداشناسان» یا «بزرگترین فیلسوف الهی» است.
تلفظ
این عبارت به صورت ترکیب اضافه عربی تلفظ میشود: صَدرُ المُتَأَلِّهین.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اصلیترین و رایجترین پاسخ برای پرسش «لقب ملاصدرا»، واژه ۱۲ حرفی «صدرالمتألهین» است. گاهی در موارد نادر ممکن است «صدرالحکما» نیز مد نظر باشد، اما پاسخ استاندارد همان اولی است. توجه داشته باشید که «اسفار» نام کتاب اوست و نباید با لقبش اشتباه شود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و فلسفی غرب، این لقب به صورت آوانگاریشده یا به صورت ترجمه مفهومی مانند رئیس فیلسوفان الهی شناخته میشود.
در قرآن
لقب «صدرالمتألهین» یک اصطلاخ فلسفی و تکریمی است که قرنها پس از نزول قرآن برای ملاصدرا ساخته شد و در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشههای سازنده آن یعنی «ص د ر» (مانند آیه أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ) و «ا ل ه» (مانند واژه الله و إله) در آیات متعددی به چشم میخورند.
نماد چیست
این لقب در تاریخ اندیشه اسلامی نماد بارز «حکمت متعالیه» است؛ مکتبی که توانست میان استدلال عقلی (فلسفه مشاء)، شهود قلبی (عرفان و اشراق) و وحی قرآنی سازگاری عمیقی ایجاد کند. همچنین نام ملاصدرا با نظریه انقلابی «حرکت جوهری» گره خورده است.
جمعبندی و توضیح کامل لقب ملاصدرا در جدول
عبارت «صدرالمتألهین» مشهورترین لقب فیلسوف بزرگ و نامدار ایرانی، محمد بن ابراهیم قوامی شیرازی معروف به ملاصدرا است. این اصطلاح واژهای ترکیبی و برگرفته از زبان عربی است که برتری مقام علمی و عرفانی او را نشان میدهد و به معنای «سرآمد و پیشوای حکیمان الهی» است. ملاصدرا با پایهگذاری مکتب حکمت متعالیه توانست پیوندی استوار میان عقل، شهود و وحی برقرار سازد.
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، هرگاه سخن از لقب ملاصدرا به میان میآید، پاسخ دقیق و استاندارد کلمه ۱۲ حرفی «صدرالمتألهین» است. طراحان جدول گاهی به اشتباه نام کتاب معروف او یعنی «اسفار» (یا اسفار اربعه) را به عنوان لقب میآورند، اما باید دانست که اسفار نام اثر اوست و صدرالمتألهین لقب شخصی او محسوب میشود. لقب دیگری که معاصران و شاگردانش به او نسبت میدادند «آخوند» یا «صدرالحکما» بود که فراگیری کمتری در جدولها دارد.