یعنی چه
برهان آوردن به معنای اقامه کردن دلیل محکم، منطقی و یقینی برای روشن ساختن مطلب و مبین ساختن حقانیت یک ادعا به کمک مقدمات منطقی است. این واژه در متون علمی، فلسفی و عرفی به فرایند استدلال قاطع اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت فعلی به صورت [borhān āvordan] است که از ترکیب اسم عربی «بُرهان» و فعل فارسی «آوردن» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی نظیر استدلال کردن، دلیل آوردن یا حجت آوردن به عنوان پاسخهای جایگزین شناخته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات فوق دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم استدلال قاطع و برهان هستند.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای مبرهن و استدلال برای بیان این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای سره و رایج فارسی این عبارت شامل دلیل آوردن، استدلال کردن، حجت آوردن، اقامه بینه و محاجه است.
جمعبندی و توضیح کامل برهان آوردن
عبارت «برهان آوردن» یک ترکیب فعلی کنایی و مرکب است که از واژهٔ عربی «برهان» (به معنی دلیل روشن و آشکار) و فعل فارسی «آوردن» تشکیل شده است. در سنتهای منطقی و فلسفی، برهان بالاترین مرتبهٔ استدلال است که از مقدمات یقینی برای رسیدن به یک نتیجهٔ قطعی استفاده میکند؛ از این رو برهان آوردن با سفسطه یا ادعای بیدلیل کاملاً متضاد است.
این مفهوم در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد، به طوری که در آیاتی مانند «قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ»، از منکران و مدعیان خواسته میشود تا دلیل روشن و قاطع خود را ارائه کنند. در نمادشناسی نیز برهان را به دلیل روشنگری و رفع تاریکیِ شک، به نور و آفتاب یا ترازوی سنجش حق از باطل تشبیه میکنند.