یعنی چه
پل دلال (Pira Delal) یک سازه باستانی سنگی و تاریخی است که روی رودخانه خابور در شهر زاخو (استان دهوک، اقلیم کردستان عراق) بنا شده است. قدمت این اثر تاریخی به دوران امپراتوری روم یا بیزانس بازمیگردد. واژه «دِلال» در زبان کردی به معنای «زیبا، عزیز و گرانمایه» است؛ بنابراین نام این سازه در اصل به معنای «پل زیبا» است و هیچ ارتباطی با واژه دَلّال (واسطه معامله) در زبان عربی ندارد.
تلفظ
این عبارت به صورت پُلِ دِلال (Pol-e Delāl) تلفظ میشود. در زبان محلی کردی به آن «پیرا دِلال» یا «پرای بری» (به معنی پل سنگی) نیز میگویند.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات عمومی، این کلمه به عنوان یک اثر باستانی، پل تاریخی عراق یا پلی کهن در کردستان عراق با ۶ حرف شناخته میشود.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و انگلیسیزبان، این بنای تاریخی را با نامهای Delal Bridge یا Zakho Bridge میشناسند.
به فارسی
معادل معنایی دقیق این نام در زبان فارسی «پل زیبا» یا «پل عزیز» است، چرا که بخش دوم این اسم خاص از واژه کردی «دلال» به معنی قشنگ و محبوب گرفته شده است.
نماد چیست
این پل نماد شکوه معماری باستانی دوران روم و بیزانس در منطقه و تجلی پایداری سازههای سنگی کهن در طول قرون متمادی است. همچنین در فرهنگ عامه و محلی، نماد زیبایی بیبدیل است؛ به طوری که بر اساس افسانههای محلی گفته میشود دستهای معمار آن را پس از ساخت بریدند تا نتواند سازهای به این زیبایی در جای دیگری بنا کند.
جمعبندی و توضیح کامل پل دلال
پل دلال برخلاف ظاهر کلمهاش که ممکن است در زبان فارسی ذهن را به سمت واژه «دَلّال» (به معنی واسطه و کارگزار) منحرف کند، یک اسم خاص جغرافیایی و تاریخی متعلق به فرهنگ کردی (کرمانجی) است. این بنا یک پل سنگی کهن و باستانی است که روی رودخانه خابور در شهر زاخو، واقع در استان دهوک اقلیم کردستان عراق قرار دارد و قدمت آن به دوران امپراتوری روم یا بیزانس بازمیگردد.
واژه «دِلال» در نام این پل ریشه در زبان کردی دارد و به معنای «زیبا، قشنگ و عزیز» است؛ از این رو ترکیب پل دلال اصطلاحاً به معنای «پل زیبا» شناخته میشود. این اثر ارزشمند تاریخی یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری و نمادهای فرهنگی منطقه به شمار میرود و ساختار تمامسنگی و طاقهای قوسی شکل آن، هنر معماری کهن صخرهای را به نمایش میگذارد.