یعنی چه
اصطلاحی عامیانه، قدیمی و بازاری به معنای میزان سود یا مال خالص است؛ یعنی پولی که پس از محاسبه و پرداخت تمامی مخارج، هزینههای جانبی و مصارف لازم، برای شخص باقی میماند و صافیِ درآمد او محسوب میشود.
تلفظ
این عبارت به صورت «خَرج دَر رَفته» تلفظ میشود که در آن کلمه خرج با سکون جیم و ترکیب دررفته به فتح دال و راء ادا میگردد.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق این کلید معمولاً خودِ واژهٔ ۹ حرفی «خرج در رفته» یا کلمات مترادف آن مانند خالص و صافی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان مفهوم مال یا سودِ خرجدررفته، از واژگانی که به سود خالص یا مبالغ پس از کسر مخارج اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در ادبیات مالی و اصطلاحات روزمره عربی، تعابیری همچون الصافي یا عبارات دال بر کسر هزینهها برای این مفهوم به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این اصطلاح در زبان فارسی شامل واژههایی نظیر خالص، صافی، سواکرده، بدون خرج و سود نهایی یا پایانی است.
جمعبندی و توضیح کامل خرج در رفته
اصطلاح «خرج در رفته» یکی از ترکیبات کنایی و عامیانه در فرهنگ اقتصادی و بازار سنتی ایران است. این عبارت ترکیبی از واژه «خرج» (با ریشه عربی به معنای هزینه) و «دررفته» (ساختار فعلی پیشوندی فارسی به معنای کسر شده یا خارج شده) است و در مجموع به معنای پولی است که پس از کنار گذاشتن تمامی هزینههای ضروری، به عنوان عایدی واقعی باقی میماند.
در محاسبات مالی سنتی، تجار و بازاریان همیشه مایل بودند بدانند که پس از کسر تمام مخارج جانبی، بار یا سرمایهشان چقدر «خرج در رفته» یا صافی دارد. این واژه در مقابل مفاهیمی مانند مال ناخالص قرار میگیرد و نشاندهنده سود حقیقی یک فعالیت اقتصادی است.
اگرچه این اصطلاح به صورت مستقیم در لغتنامههای کلاسیک رسمی به عنوان مدخل مستقل ثبت نشده، اما کاربرد وسیعی در محاوره روزمره، به ویژه در میان اصناف قدیمی داشته و امروزه نیز برای توصیف ملموس درآمد خالص به کار میرود.