یعنی چه
«همت گماشتن» به معنای عزم خود را جزم کردن، تلاش صمیمانه و با پشتکار انجام دادن و صرف کردن تمام توان و توجه برای رسیدن به یک مقصود مشخص است. این واژه در ادبیات کلاسیک و رسمی کاربرد دارد و نشاندهنده جدیت در عمل است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت مرکب به صورت [هِمَّت گُماشتَن] است که در آن واژه اول دارای تشدید روی حرف ميم و واژه دوم با ضمه روی حرف گاف آغاز میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان معادل برای عباراتی چون «تلاش کردن»، «کمر همت بستن» یا «عزم کردن» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن میتوان از افعالی که نشاندهنده کوشش فراوان و متعهدانه هستند استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی مفاهیمی که بار معنایی اراده قوی و به کارگیری تمام توان را دارند، معادل این اصطلاح قرار میگیرند.
جمعبندی و توضیح کامل همت گماشتن
عبارت «همت گماشتن» یک مصدر مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «هِمَّت» (به معنی عزم، اراده و قصد قوی) و فعل اصیل فارسی «گماشتن» (به معنی قرار دادن یا مأمور کردن) ساخته شده است. ترکیب این دو واژه در کنار هم به معنای مستقر کردن ذهن و اراده بر روی یک کار خاص برای به سرانجام رساندن آن است.
این اصطلاح معمولاً در متون رسمی، ادبی و اخلاقی به کار میرود و نشاندهنده ویژگیهای مثبتی چون پشتکار، غلبه بر تنبلی و سستی، و تعهد فرد به اهدافش است. برای مثال در جملات رسمی گفته میشود: «مدیران باید در جهت بهبود شرایط همت گمارند.» که به معنای لزوم تلاش جدی آنهاست.
اگرچه خود این ترکیب فعلی به دلیل داشتن جزء فارسی در قرآن کریم نیامده است، اما ریشه عربی بخش اول آن یعنی «هَمَّ» به معنی اراده و تصمیم، در آیات مختلفی (مانند داستان حضرت یوسف) استفاده شده و از نظر مفهومی با واژگانی چون عزم، جهد و سعی همخوانی کاملی دارد.