یعنی چه
تزمل یک مصدر عربی از باب تفعل است که در متون ادبی و دینی به کار میرود. این واژه به معنای به خود پیچیدن، پوشاندن بدن با لحاف، جامه یا پارچه و کنایه از در خود فرو رفتن و خلوتگزینی است. این کلمه به عنوان یک واژه کلاسیک و اصیل، فاقد نمونه کاربرد دیجیتال یا عامیانه مدرن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتحة بر تاء و زاء، تشدید همراه با ضمه بر روی میم و سکون لام است (تَزَمُّل).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژه «تزمل» با مشخصه ۴ حرفی و به عنوان هممعنیِ «جامه به خود پیچیدن» یا «پوشش» شناخته میشود.
به عربی
این واژه ریشه کاملاً عربی دارد و از فعل «تَزَمَّلَ» گرفته شده است که دقیقاً به معنای پیچیدن جامه به دور بدن است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه عبارتند از: تنپوشیدن، پارچه به خود پیچیدن، خودپوشانی و در جامه فرو رفتن.
جمعبندی و توضیح کامل تزمل
واژه «تزمل» یک مصدر عربی از ریشه ثلاثی مجرد «ز م ل» است که از طریق متون دینی، ادبی و عرفانی به زبان فارسی راه یافته است. معنای اصلی و لغوی آن، پیچیدن جامه یا پارچه به دور خود یا پناه بردن زیر پوششی مانند لحاف است. این کلمه در زبان فارسی معیارِ روزمره کاربرد عام ندارد و بیشتر در بسترهای لغوی و تفسیری دیده میشود.
شهرت و اهمیت اصلی این واژه در فرهنگ اسلامی به دلیل همخانواده بودن آن با کلمه «مُزَّمِّل» است. در آیه نخست سوره مزمل، خداوند پیامبر گرامی اسلام (ص) را با عبارت «یا أیها المزمل» (ای جامه به خود پیچیده) خطاب قرار میدهد؛ حالتی که در ابتدای نزول وحی یا به دلیل سنگینی بار رسالت رخ داده بود.
در ادبیات و عرفان، تزمل صرفاً یک کنش مادی نیست، بلکه نمادی از خلوتگزینی، شبزندهداری، عبادت و آمادگی روحی برای پذیرش یک مسئولیت بزرگ الهی و اجتماعی به شمار میرود که با دستور به قیام و بیداری شبانه تکمیل میشود.