یعنی چه
«عقبة بن بشر» یک اسم خاص (علم) برای اشخاص در تاریخ اسلام است. در لغت از ترکیب «عقبه» (به معنای گردنه، مسیر سخت یا فرزند) و «بشر» (به معنای انسان یا شادمان) تشکیل شده است. در متون تاریخی و مقتلنویسی، این نام به عنوان یکی از افراد سپاه عمر بن سعد در واقعه کربلا ذکر شده که در شهادت اهل بیت نقش داشته است. همچنین در برخی منابع رجالی، فردی کمشناخته به این نام به عنوان راوی حدیث وجود دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «عُقْبَة بن بِشْر» (Oqba-t-obne-Bishr) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای نگارش این نام خاص از صورتهای استاندارد لاتیننویسی اسامی عربی استفاده میشود.
به عربی
این نام در زبان مبدا (عربی) به صورت «عقبة بن بشر» نوشته میشود که ترکیبی از اسم، پسوند نسب و اسم پدر است.
به فارسی
معادل مستقیم یا ترجمه تحتاللفظی این اسم خاص در زبان فارسی «عقبه پسر بشر» یا «عقبه فرزند بشر» است.
نماد چیست
در فرهنگ مذهبی و ادبیات عاشورایی شیعه، این نام به دلیل انتساب به یکی از تیراندازان سپاه کوفه به سمت فرزند شیرخوار امام حسین (ع)، به عنوان نمادی از قساوت قلب، شقاوت و ظلم بیحدومرز شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عقبه بن بشر
عبارت «عقبه بن بشر» یک واژه عمومی با معنای مستقل لغوی در زبان فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص عربی (علم) متعلق به تاریخ صدر اسلام است. از منظر ریشهشناسی، بخش اول آن یعنی «عقبه» از ریشه (ع-ق-ب) به معنی مسیر سخت کوهستانی و بخش دوم یعنی «بشر» از ریشه (ب-ش-ر) به معنی انسان خوشرو است.
در تذکرههای تاریخی و مقتلنویسیهای شیعه، این نام عمدتاً یادآور یکی از مسببان و تیراندازان واقعه کربلا در سال ۶۱ هجری است که در سپاه عمر بن سعد حضور داشت. از این رو، این نام در ادبیات مذهبی بار معنایی منفی داشته و نمادی از سنگدلی قلمداد میشود. البته در منابع رجالی اهل سنت نیز شخص دیگری با نامی مشابه به عنوان یک راوی حدیث مجهول و کمشناخته ثبت شده است که نباید با این شخصیت خلط شود.