یعنی چه
واژه برافژولیدن (یا افژولیدن) در زبان و متون کهن فارسی به معنای برانگیختن کسی به انجام کاری، تحریک کردن به ویژه برای جنگ و شر، و همچنین پریشان و آشفته کردن حالت یا چیزی به کار میرفته است. این واژه کلاسیک است و امروزه در فارسی معیار کاربرد زنده ندارد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [بَ رَ افْ ژو لی دَ نْ] (bar-afžulidan) در منابع لغوی ثبت شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول واژه «بر افژولیدن» با ۱۰ حرف است. از معادلهای طراحان برای این کلمه میتوان به «برانگیختن» یا «پریشان کردن» اشاره کرد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه همگی بر مفاهیم برانگیختن، تحریک و ایجاد آشوب دلالت دارند.
به فارسی
مترادفهای دقیق فارسی این واژه شامل برانگیختن، تحریک کردن، واداشتن، تهییج، تحریض، پریشان ساختن و برآشفتن است. در مقابل، واژههایی مانند آرام کردن، تسکین دادن و فرونشاندن متضاد آن هستند.
نماد چیست
این واژه از نظر معنایی نماد حرکت از حالت سکون به کنش، ایجاد فتنه، تحریک جمعی یا دگرگونی و آشفتگی در حالت روانی و فیزیکی است و نماد مادی یا اسطورهای خاصی برای آن ثبت نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل بر افژولیدن
واژه «برافژولیدن» از واژگان کهن، اصیل و منسوخ زبان فارسی است که از ترکیب پیشوند «بر» و مصدر «افژولیدن» ساخته شده است. این فعل در متون کلاسیک و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، عمدتاً به معنای تحریک کردن، واداشتن به کار یا جنگ، و همچنین آشفته و پریشان ساختن دلالت دارد.
اگرچه این واژه در فارسی امروز کاربرد زنده و روزمرهای ندارد، اما در ترجمههای کهن قرآن کریم (مانند تفسیر طبری) گاه به عنوان معادل واژههای عربی نظیر «تحریض» (به معنای برانگیختن) استفاده شده است. بررسی ریشهشناسی آن نشان میدهد که با وجود اصالت پارسی، ریشه دقیق قطعی آن در ایران باستان نامشخص و غیرشفاف است.