یعنی چه
ابن سمح یک ترکیب نام خاص (عَلَم) عربی است. واژهٔ «ابن» به معنی فرزند و پسر است و «سَمْح» صفت مشبهه از ریشه (س م ح) به شمار میرود که به فردی باگذشت، بردبار، گشادهدست و سهلگیر اشاره دارد. در تاریخ علم نیز این واژه به عنوان نام اختصاری ابوالقاسم اصبغ بن محمد غرناطی، ریاضیدان و منجم بزرگ اندلسی قرن چهارم و پنجم هجری شناخته میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت کسرۀ همزه در ابتدا و فتحۀ سین و سکون میم و حاء در کلمه دوم تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهای جدولی مربوط به منجم و ریاضیدان اندلسی یا اصطلاح لغوی پسر مرد بخشنده، کلمه ۶ حرفی «ابن سمح» است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و لاتین برای اشاره به این دانشمند اندلسی از نگارش Ibn Samh یا Ibn al-Samh استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک نام خاص عربی است، معادل مستقیم تکواژهای در فارسی ندارد، اما ترجمه تحتاللفظی و معنایی آن در زبان فارسی «فرزندِ شخصِ باگذشت و دستودلباز» یا «بخشندهزاده» میشود.
در قرآن
ترکیب «ابن سمح» و همچنین ریشهٔ لغوی آن (س م ح) در متن قرآن وجود ندارد؛ هرچند مفاهیم مرتبط با آن مانند عفو، بخشش و سماحت در آیات متعددی ستوده شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل ابن سمح
ترکیب «ابن سمح» در اصل یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص (عَلَم) عربی است که از دو بخش «ابن» به معنای فرزند و «سَمْح» از ریشه سخاوت و سهلگیری تشکیل شده است. از نظر لغوی این نام به معنای فرزند شخص بخشنده، بردبار و گشادهدست است و در فرهنگ اسلامی نمادی از روحیه تسامح و آسانگیری به شمار میرود.
در تاریخ جهان اسلام، این نام بیش از هر چیز یادآور ابوالقاسم اصبغ بن محمد غرناطی، دانشمند، منجم و ریاضیدان برجسته قرن چهارم و پنجم هجری در اندلس (اسپانیای اسلامی) است. او آثار ارزشمندی در زمینه هندسه اقلیدسی و ساختار و کارکرد اسطرلاب نگاشته است و در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی شناخته میشود.