یعنی چه
«بر میانگیزد» فعل مضارع اخباری از مصدر «برانگیختن» است. این واژه زمانی به کار میرود که فرد، عامل یا پدیدهای باعث شود که یک احساس (مثل خشم، عشق یا کنجکاوی)، یک فکر یا یک رفتار در شخص دیگری بیدار، فعال یا شعلهور شود. همچنین در مفاهیم والاتر به معنی مبعوث کردن پیامبران یا زنده کردن مردگان در رستاخیز نیز استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این فعل به صورت [بَر مِیْ اَنْ گِی زَد] است که از پیشوند «بر»، نشانه مضارع «می» و بن مضارع «انگیز» به همراه شناسه «ـَد» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «تحریک میکند»، «به هیجان میآورد» یا «مبعوث میکند» کاربرد دارد و طول آن دقیقاً ۱۰ حرف است.
به انگلیسی
بسته به لحن و سیاق متن، در زبان انگلیسی افعال متعددی معادل این واژه هستند؛ برای تحریک احساسات مثبت یا علمی از Stimulates و Inspires، و برای تحریکات منفی یا خشم از Provokes استفاده میشود.
به فارسی
واژگان هممعنی و مترادف فارسی این فعل عبارتند از: تحریک میکند، میشوراند، برمیآشوبد، تهییج میکند، ایجاد میکند، و فرو مینشاند یا مهار میکند نیز متضادهای اصلی آن هستند.
نماد چیست
در ادبیات و نگاه نمادین، این کلمه یادآور عنصر «آتش» است که گرما، اشتیاق و شور را شعلهور میسازد. همچنین به دلیل کاربرد آن در معنای زنده کردن و دوباره برخاستن، با نماد «ققنوس» و به خاطر خاصیت دگرگونکنندگی و به حرکت درآوردن، با «باد و طوفان» پیوند دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بر می انگیزد
واژه «بر میانگیزد» یک فعل کلیدی و پویا در زبان فارسی است که ریشه در مفهوم حرکت، دگرگونی و بیداری دارد. این فعل چه در مکالمات روزمره برای توصیف تحریک احساساتی نظیر خشم و اشتیاق به کار رود و چه در متون کهن و مذهبی برای اشاره به مبعوث شدن پیامبران یا رستاخیز مردگان، همواره حامل بار معناییِ انتقال از حالت سکون به تکاپو است.
بررسی ساختار متضادها و همخانوادههای این کلمه مانند انگیزه و انگیزش نشان میدهد که این مفهوم تا چه حد با روانشناسی انسان و رانههای حرکتی او گره خورده است. در نهایت، این کلمه نمادی از زبانه کشیدن شور و آگاهی در شعر و ادب فارسی به شمار میرود.