یعنی چه
این عبارت در زبان گفتاری دو کاربرد رایج دارد؛ یکی به معنی رها، یله و کاملاً باز ماندن (مثلاً درِ کمد یا اتاق) که در آن «واز» همان شکل عامیانه «باز» است. کاربرد دوم در ترکیب «واز و ور رفتن» به معنی دستکاری مداوم، بیهدف وقت تلف کردن یا کلنجار رفتن با یک وسیله یا شخص است که از ساختارهای صوتی و اتباع در زبان محاورهای شکل گرفته است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب عامیانه به صورت واز (vāz) + و (o) + ور (var) است که در گفتار سریع روزمره به هم چسبیده ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح عامیانه ۶ حرف دارد و بسته به طراح جدول میتواند به مفاهیمی چون کلنجار، دستکاری یا باز و رها اشاره داشته باشد.
به انگلیسی
بسته به اینکه اصطلاح در جمله به معنی باز ماندن در و پیکر باشد یا به معنی دستکاری کردن، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای آن وجود دارد.
به ترکی
در زبان ترکی برای مفهوم رها و باز ماندن از واژه Açık و برای توصیف عمل کلنجار رفتن عامیانه با یک شیء از فعل Kurcalamak استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و رسمی این ترکیب گفتاری در زبان فارسی شامل واژههایی چون دستکاری مداوم، کلنجار رفتن، یله، رها بودن و بازِ بیدر و پیکر است.
جمعبندی و توضیح کامل واز و ور
عبارت «واز و ور» یک اصطلاح و کنایه کاملاً عامیانه (Slang) در زبان فارسی است که ریشه رسمی یا پهلوی مدونی در لغتنامههای کلاسیک مانند دهخدا و معین ندارد. این ترکیب از کنار هم قرار گرفتن «واز» (تغییریافته عامیانه کلمه باز) و «وَر» (برگرفته از پیشوندها و افعال گفتاری مثل ور رفتن) ایجاد شده و حاصل اتباع و ساختارهای صوتی در محاوره روزمره مردم است.
این عبارت عمدتاً دو بستر معنایی دارد؛ در حالت اول به شکل صفت برای اشیایی به کار میرود که رها، یله و بیش از حد باز ماندهاند (مانند پنجره یا در یخچال). در حالت دوم، وقتی با فعل «رفتن» ترکیب میشود، معنای کلافگی، کلنجار رفتن بیهوده با یک دستگاه یا وقت تلف کردن با دستکاری یک شیء را منتقل میکند.
از آنجا که این اصطلاح یک مدخل رسمی نیست، معنای دقیق آن کاملاً به بافتار جمله و لحن گوینده بستگی دارد و در نگارشهای اداری و رسمی کاربردی ندارد، اما در بازیهای کلمات و جدولها به عنوان یک لغت ۶ حرفی عامیانه شناخته میشود.