یعنی چه
واژه تهییج در لغت به معنای ایجاد شور، التهاب، حرکت روانی یا اجتماعی در یک فرد یا گروه است. این کلمه زمانی به کار میرود که احساسات، خشم، یا شوق کسی به شدت برانگیخته شود و او را از حالت سکون به حرکت و غلیان درآورد.
تلفظ
این کلمه مصدری از باب تفعیل در زبان عربی است و در زبان فارسی با فتح تاء و سکون هاء و یاء کشیده خوانده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «برانگیختن»، «به هیجان آوردن» یا «شوراندن»، واژه پنج حرفی تهییج به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به متن و بار معنایی مثبت یا منفی، در زبان انگلیسی از واژههای متفاوتی برای این مفهوم استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای جنبه احساسی از ریشه هیجان و برای جنبه عصبانیت یا شوراندن از کلمات دیگر استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل برانگیزش، شورآفرینی، و ایجاد غلیان در احساسات است که همگی مفهوم حرکت دادن روان را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل تهییج
واژه تهییج ریشه در زبان عربی دارد و از مصدر باب تفعیل (هـ ی ج) گرفته شده است. معنای اصلی و کلیدی این واژه به حرکت درآوردن، آشوب گرفتن و برانگیختن است. در زبان و ادبیات فارسی، این واژه بیشتر در بستر روانشناسی و جامعهشناسی به کار میرود و نشاندهنده وضعیتی است که در آن عواطف، احساسات یا افکار عمومی از حالت آرامش خارج شده و دچار غلیان، تلاطم و شور میگردد.
این کلمه هم بار معنایی مثبت دارد و هم منفی؛ در حالت مثبت میتواند به معنای ترغیب، تشویق و ایجاد شور و شوق برای یک امر خیر یا حماسی باشد و در حالت منفی، به معنای اغوا، شوراندن و تحریک افکار عمومی برای ایجاد آشوب تلقی شود. در متون ادبی و نمادشناسی، تهییج معمولاً با نمادهایی چون آتش، طوفان یا امواج خروشان دریا بازنمایی میشود که همگی نشانگر قدرت دگرگونکننده و محرک این مفهوم هستند.