به طور قابل ملاحظه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل به طور قابل ملاحظه

عبارت قیدی «به طور قابل ملاحظه» از ترکیب واژگان فارسی و عربی ساخته شده است. ریشه اصلی بخش واژگانی آن کلمه «ملاحظه» است که از باب مفاعله در زبان عربی (ریشه ل-ح-ظ) به معنی نگاه کردن و زیرچشمی نگریستن برداشت شده است. ترکیب «قابل ملاحظه» یعنی چیزی که ارزش نگاه کردن، بررسی و توجه را دارد و با اضافه شدن «به طور»، تبدیل به قیدی کارآمد برای توصیف تغییرات بزرگ می‌شود.

از نگاه زبان‌شناسانی چون ابوالحسن نجفی، این تعبیر یک نوع گرته‌برداری ساختاری از زبان‌های اروپایی (مانند Considerable) تلقی می‌شود؛ به همین دلیل در معیارهای نگارش فصیح، گاهی توصیه می‌شود که به جای آن از گزینه‌های اصیل‌تری مانند «بسیار»، «فراوان» یا «به طرز چشمگیری» استفاده شود تا روح زبان فارسی حفظ گردد.

این عبارت در متون علمی، اقتصادی و گزارش‌های تحلیلی کاربرد فراوانی دارد؛ هرگاه کارشناسان بخواهند جهش آمار، افت شدید شاخص‌ها یا تغییرات ملموس در یک فرآیند را بدون استفاده از اعداد دقیق نشان دهند، این اصطلاح را به کار می‌برند تا ذهن مخاطب فوراً متوجه اهمیت و ابعاد بزرگ آن واقعه شود.