یعنی چه
واژه عَدّاس (با تشدید دال) صیغه مبالغه و شغل از ریشه عدس است که به دو معنای اصلی به کار میرود: نخست به معنی کسی که شغل او فروش یا پختن عدس است (عدسفروش)؛ دوم به معنی فردی که با سرعت، پیوستگی و مداومت در زمین سفر و حرکت میکند (راه رونده و مسافر). همچنین این کلمه در تاریخ به عنوان یک اسم خاص (اعلام) برای افراد شناخته میشود که مشهورترین آنها غلامی مسیحی اهل نینوا در سفر طائف پیامبر (ص) است.
تلفظ
این واژه به صورت عَدّاس (تلفظ: 'Addas) با فتحه روی حرف عین و تشدید روی حرف دال خوانده میشود.
به انگلیسی
با توجه به معانی دوگانه واژه، معادلهای دقیق آن در زبان انگلیسی ذکر شده است.
به عربی
واژه عدّاس خود یک کلمه اصیل عربی مشتق از ریشه (ع - د - س) است.
به فارسی
برگردان و برابرهای این واژه در زبان فارسی معیار شامل کلماتی چون عدسفروش، دوان، رهرو، سالک و مسافر پرتحرک است.
نماد چیست
در فرهنگ و تاریخ اسلامی، شخصیت عدّاس (غلام مسیحی که در طائف به پیامبر انگور تعارف کرد و اسلام آورد) به عنوان نماد بارز حقیقتجویی، صفای باطن و پذیرش سریع و بدون تعصبِ حق شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عداس
واژه عَدّاس اصالتاً یک واژه عربی مشتق از ریشه «ع-د-س» است که وارد زبان فارسی شده و در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به ثبت رسیده است. این کلمه در وهله اول یک عنوان شغلی به معنای «عدسفروش» یا کسی است که به پخت و فروش عدس اشتغال دارد. در معنای ثانویه و لغوی دیگر، به فردی چالاک و مداوم در حرکت اطلاق میشود که با سرعت در زمین سفر میکند و راه میپیماید.
علاوه بر مفاهیم لغوی، عدّاس در تاریخ اسلام یک اسم خاص با بار نمادین بالا است. او غلامی مسیحی و اهل نینوا بود که در جریان سفر دشوار پیامبر اسلام (ص) به طائف، با رفتاری محترمانه به ایشان انگور تعارف کرد و پس از شنیدن ذکر «بسم الله» و گفتگو با پیامبر، به رسالت ایشان ایمان آورد. از این رو، این نام در ادبیات دینی مایه یادآوری ایمان خالصانه و حقیقتجویی است.
شایان ذکر است که خود کلمه «عدّاس» در قرآن کریم نیامده است، اما صورت مفرد و ریشه آن یعنی «عدس» یک بار در آیه ۶۱ سوره بقره در جریان درخواست بنیاسرائیل برای غذاهای زمینی ذکر شده است. این واژه در حل جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک کلمه ۴ حرفی با پاسخ مشخص کاربرد دارد.