یعنی چه
نوقاییها (یا نوغاییها) گروهی از مردم مسلمان و ترکتبار هستند که امروزه عمدتاً در مناطقی از جنوب روسیه مانند داغستان، استاوروپول، چچن و قرهچای-چرکس زندگی میکنند و به زبان نوقایی (از شاخهٔ قبچاق) سخن میگویند. نام این قوم از «نوقای خان»، فرمانروای مقتدر اردوی زرین مغول گرفته شده است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت نوُقاییها (با ضمه روی نون) است. در منابع مکتوب و تاریخی، شکل املایی آن به صورت «نوغاییها» نیز بسیار رایج است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به سوالاتی با عنوان «قوم ترکتبار قفقاز» یا «اتحادیه قبایل اردوی زرین»، واژهٔ «نوقایی ها» یا «نوغایی ها» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این قوم از واژگان Nogais یا Nogays استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این قوم را با نام «النوغاي» یا «النوغايون» میشناسند، هرچند در متون کهن گاه ذیل عناوین کلیتر تاتار یا قبچاق به آنها اشاره شده است.
نماد چیست
این واژه نماد هویت قومی ترکتبار قفقاز و زندگی کوچنشینی تاریخی در استپهاست. از منظر فرهنگی، ساز سنتی «دومبرا» (نوعی ساز زهی) و پرچم سنتی آنها با تصویر موجود افسانهای بالدار، از مهمترین نمادهای این قوم به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل نوقایی ها
نوقاییها (که در منابع معتبر با املاهای نوغاییها یا نوگایها نیز ثبت شدهاند) یک گروه قومی با اصالت ترکتبار و مغولتبار هستند. ریشهٔ تاریخی نام این مردم به قرن سیزدهم میلادی و به شخص «نوقای خان»، نوادهٔ چنگیز خان و از فرماندهان پرنفوذ امپراتوری اردوی زرین بازمیگردد که قبایل تحت امر او بعدها به این نام خوانده شدند.
امروزه این مردم عمدتاً در نواحی مختلف قفقاز شمالی و جنوب فدراسیون روسیه از جمله داغستان ساکن هستند و به زبان نوقایی که از شاخههای زبانهای ترکی قبچاقی است صحبت میکنند. فرهنگ آنها با سنتهای اصیل کوچنشینی، اسبداری و موسیقی فولکلور استپی پیوند خورده است.
باید توجه داشت که واژه «نوقاییها» به عنوان یک نام قومی، هیچ ارتباطی با شیرینی معروف «نوقا» (Nougat) ندارد و این دو صرفاً شباهت لفظی تصادفی دارند. این کلمه همچنین در متن قرآن کریم نیامده و یک واژه کاملاً تاریخی و قومشناسی مربوط به سدههای میانه است.