یعنی چه
تفدان به ظرفی اطلاق میشود که در گذشته در خانهها، ادارهها، قطارها یا اماکن عمومی قرار میدادند تا افراد آبدهان، بزاق یا فضولات دهان خود را در آن بریزند. این وسیله پیش از رواج دستمالهای کاغذی، نقشی اساسی در پیشگیری از شیوع بیماریهای تنفسی نظیر سل و حفظ نظافت محیطهای اجتماعی ایفا میکرد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت [تُفدان] تلفظ میشود که از دو بخش «تُف» (بزاق) و «دان» (پسوند ظرف) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان ظرف آبدهان یا خلطدان، واژه ۵ حرفی «تف دان» است. همچنین کلمات «سلفدان» و «خلطدان» نیز به عنوان پاسخهای جایگزین و هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این ظرف بهداشتی قدیمی، بیشتر از واژه Spittoon و در مصارف پزشکی یا رسمیتر از Cuspidor استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و واژههای هممعنی فارسی این کلمه شامل «خلطدان»، «سلفدان»، «تُفْلدان» و در متون کهن و ادبی «خدودان» یا «آبدهاندان» است.
نماد چیست
تفدان در بستر فرهنگی و تاریخی، نمادی از آداب نظافت سنتی و پیشگیری از بیماریها در عصر قاجار و پهلوی اول است. این واژه در ادبیات و سفرنامهها نشاندهنده وضعیت بهداشتی آن دوران بوده و گاهی در تعابیر کنایی، بار منفی یا تحقیرآمیزی به معنای شیء آلوده و بیارزش به خود میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل تف دان
واژه «تفدان» ترکیبی اصیل از دو جزء فارسی «تُف» (اسم صوت برای آبدهان) و «دان» (پسوند مکان و ظرف) است. این واژه به طور دقیق به ظرفی اشاره دارد که در روزگار گذشته برای جمعآوری بزاق و خلط سینه در محیطهای خانگی و عمومی استفاده میشد تا از آلودگی محیط زیست و انتقال بیماریهای واگیردار جلوگیری شود.
با پیشرفت صنایع بهداشتی، اختراع دستمالهای یکبارمصرف و ارتقای سطح سلامت عمومی، استفاده از تفدانها به طور کامل منسوخ شد. امروزه این واژه بیشتر در متون تاریخی، سفرنامههای قدیمی و به عنوان یکی از کلمات پرکاربرد در طراحهای جدول کلمات متقاطع به چشم میخورد.