یعنی چه
مرهمدان در اصل به ظرف، جعبه یا قوطی ویژهای گفته میشود که پزشکان و جراحان قدیم برای نگهداری پمادها، داروها و مومهای مخصوص مداوای زخم از آن استفاده میکردند. این واژه از ترکیب «مرهم» (داروی مالیدنی) و پسوند «دان» (ظرف) ساخته شده است.
تلفظ
این واژه به صورت مَرهَمدان (marham-dān) تلفظ میشود که شامل دو بخش مَرهَم و دان است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلیدواژه معمولاً خودِ «مرهم دان» (۷ حرف) است. همچنین عباراتی مانند طبله مرهم یا حقه مرهم نیز به عنوان جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از ترکیب واژههای مربوط به پماد (Ointment/Salve) و ظروف نگهداری (Container/Box/Jar) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از واژههای مدهنة، حقة یا علبة در ترکیب با المرهم برای رساندن این معنا استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای فارسی و ترکیبات همارز آن شامل ظرف مرهم، دارودان، قوطی مرهم، و در متون کهن طبلهٔ مرهم یا حقّهٔ مرهم است.
جمعبندی و توضیح کامل مرهم دان
واژه «مرهمدان» یک ترکیب وصفی-ابزاری کهن در زبان فارسی است که از واژه وامگرفتهشدهٔ «مرهم» و پسوند فارسی «دان» تشکیل شده است. این کلمه در طب سنتی و متون قدیم به ظرف یا محفظهای (از جنس سفال، چوب یا فلز) اطلاق میشد که پزشکان برای ذخیره و نگهداری پمادهای التیامبخش زخم از آن استفاده میکردند.
اگرچه این واژه امروز در زبان معیار و روزمره کاربرد مستقیمی ندارد و جای خود را به عباراتی مانند «قوطی پماد» داده است، اما در ادبیات کلاسیک فارسی به عنوان نمادی استعاری از شفا، تسکین، چارهجویی و منبع التیام دردهای عمیق به کار رفته است. در اشعار کهن گاهی در تقابل با «نمکدان» (به نشانه نمک پاشیدن بر زخم) قرار میگیرد و جلوهای شاعرانه پیدا میکند.