یعنی چه
مفطر در لغت به معنی افطارکننده و روزهگشاینده است. در اصطلاح فقهی و مذهبی به کسی گفته میشود که با خوردن، آشامیدن یا انجام دادن هر یک از مبطلات روزه، حالت امساک و روزهداری خود را پایان میدهد یا آن را باطل میکند.
تلفظ
این واژه به صورت مُفْطِر (با ضمه روی میم، سکون فاء، کسره زیر طا و سکون راء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «افطارکننده»، «روزهشکن» یا «باطلکننده روزه»، واژه چهار حرفی «مفطر» قرار میگیرد.
به عربی
در زبان عربی این کلمه اسم فاعل از باب افعال (أفطر - یفطر) است و دقیقاً در برابر واژه «صائم» (روزه دار) قرار میگیرد.
به فارسی
برابرهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون «روزهگشاینده»، «روزهشکن» و در کاربرد عامیانه «روزهخور» است که به مفهوم خروج از حالت امساک اشاره دارد.
در قرآن
خود واژه «مفطر» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما همخانوادهها و ریشه سه حرفی آن (ف ط ر) در آیاتی مانند «فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» (سوره فاطر، آیه ۱) به معنی آفریننده و شکافنده، و «السَّمَاءُ مُنْفَطِرٌ بِهِ» (سوره مزمل، آیه ۱۸) به معنی شکافته شده، به کار رفتهاند. کاربرد کلمه مفطر بیشتر یک اصطلاح فقهی است که پس از نزول قرآن رایج شد.
جمعبندی و توضیح کامل مفطر
واژه «مفطر» از ریشه عربی «فطر» به معنی شکافتن و آغاز کردن گرفته شده و در فرهنگ اسلامی و احکام فقهی، به شخص روزهداری اطلاق میشود که روزه خود را باز کرده یا با ارتکاب یکی از مبطلات، آن را شکسته است. این کلمه دقیقاً در نقطه مقابل واژه «صائم» به معنای روزهدار قرار دارد.
اگرچه این واژه در متون قرآنی به طور مستقیم وجود ندارد، اما ریشه آن برای مفاهیمی چون آفرینش و شکافتن آسمانها استفاده شده است. شکل جمع این واژه یعنی «مفطرات»، در رسالههای عملیه به مجموعه کارها و چیزهایی گفته میشود که باعث باطل شدن روزه میشوند.
در زبان فارسی، از این کلمه با عناوینی چون روزهگشاینده یا روزهخور یاد میشود و در ادبیات مذهبی نمادی از پایان زمان امساک و ورود به زمان افطار (مانند لحظه مغرب شرعی در ماه رمضان) یا به اصطلاح، شکستن امساک واجب است.