یعنی چه
مغبونیت به وضعیت و چگونگی فردی اطلاق میشود که در یک دادوستد یا موقعیت حیاتی، به دلیل ناآگاهی یا نیرنگ طرف مقابل، دچار خسارت و ضرر فاحش شده و احساس باخت و خسران میکند.
تلفظ
این واژه به صورت مَغْبودار (با سکون غین و باء) و تشدید روی حرف «ی» تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ متداول برای طراحان جدول در خصوص حالت فریبخوردگی و مالباختگی، واژه ۷ حرفی مغبونیت است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از اصطلاحاتی که دلالت بر مغبون شدن و مورد سوءاستفاده مالی قرار گرفتن دارند، استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل فریبخوردگی، زیاندیدگی، متضرر شدن و حالتِ مغبونی است.
در قرآن
خودِ واژهٔ مغبونیت در قرآن نیامده است، اما همخانوادهٔ آن در آیه ۹ سوره تغابن به صورت «يَوْمُ التَّغَابُنِ» به کار رفته که به معنای روز آشکار شدن زیانها و حسرت انسانها در قیامت است.
جمعبندی و توضیح کامل مغبونیت
واژه مغبونیت از ترکیب صفت مفعولی عربی «مغبون» (از ریشه غبن) با پسوند مصدر جعلی فارسی «-یت» ساخته شده است. این کلمه در اصطلاحات حقوقی، عرفی و ادبی به حالت و وضعیت کسی اشاره دارد که در یک مبادله یا در سیر زندگی خود دچار فریب، کلاهبرداری و خسارت سنگین شده است.
در فرهنگ عامه و متون فقهی، مغبونیت نمادی از مالباختگی توام با سادهلوحی یا غفلت است. همچنین در ادبیات اخلاقی و عرفانی، این واژه حسرتِ جانکاه ناشی از از دست دادن سرمایه ارزشمند عمر و بیهوده تلف کردن آن را به تصویر میکشد که با مفهوم قرآنی «تغابن» در روز جزا همسو است.