یعنی چه
رناپ صورت کوتاهشده و اصطلاح مصوب فرهنگستان برای «رنای پیک» یا همان mRNA (messenger RNA) است. این مولکول حیاتی، اطلاعات و دستورات ژنتیکی را از روی دنا (DNA) الگوبرداری کرده و به رناتن (ریبوزوم) منتقل میکند تا فرآیند ساخت پروتئینهای مورد نیاز سلول انجام شود.
تلفظ
این واژه به صورت رِناپ (تلفظ حرف اول با فتحه و سکون روی نون و الف کشیده) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «رنای پیک»، «آرانای پیامرسان» یا «مخفف اصطلاح زیستی mRNA»، واژه ۴ حرفی «رناپ» مد نظر است.
به انگلیسی
معادل دقیق علمی این واژه در زبان انگلیسی mRNA مخفف Messenger Ribonucleic Acid است.
به فارسی
معادل بازشده و دقیقتر این واژه در زبان فارسی، «رنای پیک» یا «رنای پیامرسان» است که از ترکیب واژههای رنا (RNA) و پیک (پیامآور) ساخته شده است.
نماد چیست
رناپ در علوم زیستی و متون علمی نماد انتقال اطلاعات از هسته به سیتوپلاسم و به طور استعاری «حامل دستور حیات» یا «پیامرسان ژنتیکی» سلول است.
جمعبندی و توضیح کامل رناپ
واژهٔ «رِناپ» یک اصطلاح تخصصی، نوساخته و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزهٔ زیستشناسی مولکولی است. این کلمه به روش آمیختگی از ترکیب بخشهایی از دو واژهٔ «رنا» (RNA) و «پ» (ابتدای کلمهٔ پیک) ایجاد شده است تا جایگزینی دقیق و بومی برای اصطلاح بیگانهٔ mRNA یا Messenger RNA باشد.
در ساختار سلولی، رناپ نقش یک کپیبردار و فرستاده را بازی میکند؛ این مولکول اطلاعاتِ مربوط به ساخت پروتئینها را از روی دنا (DNA) درون هسته برمیدارد و آن را به کارخانههای پروتئینسازی سلول یعنی رناتنها (ریبوزومها) در سیتوپلاسم میرساند. بدون وجود رناپ، دستورات ژنتیکی پنهان در دنا هرگز به مرحلهٔ اجرا و ساخت ساختارهای سلولی نمیرسند.
این واژه فاقد ریشه کهن ادبی یا قرآنی بوده و صرفاً یک واژه علمی و مدرن به شمار میرود که در سالهای اخیر به کتابهای درسی و متون دانشگاهی ایران راه یافته است تا یادگیری مکانیزمهای سلولی را سادهتر کند.