یعنی چه
رِشاء در لغت به معنی ریسمان و طناب (بهویژه طنابی که به دلو آب میبندند) است. همچنین در اصطلاح فقهی و حقوقی، به معنای عملِ رشوه دادن (مال یا امتیاز دادن به کسی برای پیشبرد کار) به کار میرود که مقابل آن ارتشاء (رشوه گرفتن) قرار دارد. با فتح راء (رَشاء) به معنی بچهٔ آهو نیز آمده است.
تلفظ
این واژه در معنای طناب و رشوه دادن به صورت رِشاء [rišāʔ] با کسر اول تلفظ میشود و در معنای غزال و بچه آهو به صورت رَشَأ [rašāʔ] با فتح اول قرائت میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژهٔ «رشاء» با ۴ حرف به عنوان پاسخ واژههایی چون طناب چاه، رسن یا عمل رشوه دادن شناخته میشود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه با توجه به سیاق متن، کلماتی مانند «طناب»، «رسن»، «بند» یا عبارت «رشوه دادن» (پاره دادن) هستند.
در قرآن
واژهٔ «رشاء» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، همخانوادهٔ آن در آیه ۱۸۸ سوره بقره به صورت فعل «تُدْلُوا بِها» (از ماده ادلاء که با دلو و رشاء یعنی طناب چاه پیوند معنایی دارد) در مفهوم نهی از رشوه دادن به حاکمان مطرح شده است.
نماد چیست
در ستارهشناسی سنتی، «رشاء» نام ستارهٔ آلفا در صورت فلکی حوت (ماهی) است که به عنوان «گره ریسمان» متصلکننده دو ماهی شناخته میشود و نماد پیوند، اتصال و ارتباط است. در ادبیات و نامگذاری نیز (در معنای بچه آهو) نماد ظرافت، زیبایی و چابکی است.
جمعبندی و توضیح کامل رشاء
واژهٔ «رشاء» یک کلمهٔ چندبعدی با ریشهٔ عربی است که در زبان فارسی کاربرد دیرینه دارد. اصلیترین معنای لغوی آن، ریسمان و طنابی است که برای بیرون کشیدن دلو از چاه به کار میرود؛ اما در اصطلاحات فقهی، حقوقی و متون روزمره، به عنوان مصدرِ عملِ «رشوه دادن» (در برابر ارتشاء یا رشوه گرفتن) شناخته میشود.
علاوه بر این، واژه مذکور در صور فلکی و نجوم قدیم، نام ستارهٔ شاخصی در صورت فلکی حوت است که دو ماهی را به هم وصل میکند و از این رو نمادی از اتصال و گره به شمار میرود. همچنین با تغییر حرکت به فتح (رَشاء)، به معنای غزال جوان و مظهر ظرافت در شعر کلاسیک ظاهر میشود.