یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح بومی و عبارتی ترکیبی در گویش مازندرانی (طبری) است. این حالت معمولاً زمانی در دام یا چهارپایان رخ میدهد که برای مدتی طولانی به آب دسترسی نداشتهاند یا پس از چرای طولانی در هوای گرم، دچار تشنگی شدید شده و به شکلی غیرمتعارف و با سرعت و ولع فراوان شروع به نوشیدن آب میکنند.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس گویش طبری و محلی شمال ایران به صورت «دَم کَش هاکِردِن» است که در آن «هاکردن» به معنای انجام دادن یا کردن کار به کار میرود.
در جدول
در مسابقات و طراحان جدول، پاسخ این مدخل دقیقاً ۱۰ حرف دارد و به عنوان یک اصطلاح گویشی مطرح میشود.
به انگلیسی
به دلیل بومی و گویشی بودن این عبارت در زبانهای ایرانی شمال غربی، معادل دقیقی در زبان انگلیسی برای آن ثبت نشده است؛ اما در توصیف مفهوم آن میتوان از عباراتی نظیر تشنگی مفرط دام (extreme thirst in livestock) استفاده کرد.
به فارسی
در زبان فارسی معیار، معادل تکواژهای دقیقی برای این اصطلاح وجود ندارد و باید آن را به صورت عبارت فعلی «تشنه بودن شدید چهارپایه و نوشیدن حریصانه آب» برگرداند.
نماد چیست
این عبارت در فرهنگ عامه و بومی میتواند نماد و استعارهای از نیاز مفرط، عطش شدید برای رسیدن به یک مقصود، یا رفتار از روی ناچاری و بیقراری ناشی از محرومیت طولانیمدت باشد.
جمعبندی و توضیح کامل دم کش هاکردن
عبارت «دم کش هاکردن» یک اصطلاح کاملاً بومی و اصیل در گویش مازندرانی (زبان طبری) است که جایگاهی در واژهنامههای رسمی فارسی معیار ندارد. این اصطلاح دقیقاً برای توصیف وضعیت خاصی در دامداری و نگهداری احشام به کار میرود؛ زمانی که حیوان به دلیل تشنگی مفرط و طولانیمدت، کنترل خود را از دست داده و با ولع و به صورت غیرعادی آب مینوشد.
ترکیب این عبارت از بخشهای «دم»، «کش» و فعل گویشی «هاکردن» (به معنی انجام دادن) ساخته شده است. شناسایی این واژه بیشتر در بستر فرهنگ شفاهی مردم شمال ایران و همچنین به عنوان یک سؤال خاص و ده حرفی در طرحهای پیشرفته جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.