یعنی چه
این واژه دو معنای اصلی دارد؛ در متون کهن به معنی رواج، رونق، متداول بودن و نافذ شدن امور است و در فارسی افغانستان و برخی گویشهای محلی، به گیاه خوراکی و ترشمزهٔ ریواس (ribas) اطلاق میشود.
تلفظ
این کلمه به صورت فَتْحه روی حرف اول (رَ) و الف کشیده تلفظ میشود: رَواش.
به انگلیسی
بسته به متن، اگر منظور گیاه کوهستانی باشد معادل Rhubarb و اگر به معنی رونق باشد معادل Currency یا Prevalence است.
به ترکی
در زبان ترکی برای معنای رونق از واژه Revaç (برگرفته از ریشه مشترک) و برای گیاه ریواس در برخی لهجهها از واژه Uşgun استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم این واژه در فارسی معیار شامل «رواج»، «رونق»، «ریواس» و «ریواچ» است که به تناسب کاربرد جایگزین آن میشوند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات مناطقی که این واژه را به جای ریواس به کار میبرند، رواش نماد آمدن فصل بهار، طراوت کوهستان، سرسبزی و همچنین چاشنیهای اصیل و سنتی است.
جمعبندی و توضیح کامل رواش
واژهٔ «رواش» یک واژهٔ چهارحرفی جالب در زبان فارسی است که دو لایهٔ معنایی کاملاً مجزا دارد. در لایهٔ نخست که بیشتر در ادبیات کهن و اشعار قدیمی دیده میشود، دگرگونشده یا صورتی از واژهٔ «رواج» است و به معنی رونق داشتن، شیوع و سکه بودن کار و بار به کار میرود؛ به طوری که گاهی شعرا برای ضرورت شعری یا بر اساس گویش زمانه «ج» را به «ش» تبدیل میکردند.
در لایهٔ دوم که امروزه نیز در مناطقی مانند افغانستان و برخی گویشهای محلی ایران کاملاً زنده است، «رواش» همان گیاه خودرو، کوهستانی و ترشمزهٔ «ریواس» است. این واژه ریشه در زبانهای ایرانی میانه (پهلوی) دارد و با واژههایی چون ریباس و ریواچ همخانواده است که نشاندهندهٔ اصالت تاریخی این نام برای این گیاه بهاری است.