یعنی چه
عبارت «چشم چیدن» یک اصطلاح و کنایه در زبان فارسی است که عمدتاً به معنی دست کشیدن از نگاه، صرفنظر کردن، قطع امید و دل کندن به کار میرود. همچنین در معنای تحتاللفظی و خشن به معنای آسیب رساندن به چشم یا درآوردن آن نیز تعبیر شده است، اما کاربرد کنایی آن به معنای چشمپوشی رواج بیشتری دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب فعلی به صورت [چَشم چیدَن] است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «چشم چیدن» با ۷ حرف است. معادلهای دیگر آن نظیر «چشم پوشیدن» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم کنایی چشم چیدن از اصطلاحات مربوط به برگرداندن نگاه یا دست کشیدن از چیزی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم کنایی این واژه با تعابیری همچون غض بصر (فروگیری چشم) یا اعراض (رویگردانی) همخوانی دارد.
نماد چیست
این اصطلاح در ادبیات کلاسیک به عنوان یک نماد سنتی شناختهشده تثبیت نشده است. با این حال، در وجه کنایی نمادی از گذشت، قطع علقه و رویگردانی عاطفی است و در وجه مادی و تحتاللفظی میتواند استعاره از حسادت افراطی یا از بین بردن بینش باشد.
جمعبندی و توضیح کامل چشم چیدن
عبارت «چشم چیدن» یک ترکیب فعلی کنایی و استعاری در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن دو واژه اصیل «چشم» و «چیدن» شکل گرفته است. اگرچه این واژه به صورت یک مدخل مستقل و پرکاربرد در تمام فرهنگهای لغت معیاری ثبت نشده، اما معنای کنایی آن یعنی برداشتن نگاه، دل کندن و چشمپوشی کردن کاملاً برای فارسیزبانان مفهوم است.
این اصطلاح در مکالمات روزمره یا متون خاص به معنای قطع امید و صرفنظر کردن از یک خواهش یا وابستگی به کار میرود؛ به گونهای که فرد تصمیم میگیرد دیگر به موضوع یا شخص خاصی چشم ندوزد و توجه خود را از آن سلب کند. از سوی دیگر، معنای تحتاللفظی آن ناظر بر آسیب فیزیکی به اندام بینایی است که در زبان محاوره یا ادبیات تندخو به شکل اغراقآمیز کاربرد دارد.
از نظر ساختاری، اجزای این واژه دارای ریشههای کهن در زبان پهلوی هستند. بررسی مفهوم معادل این اصطلاح در زبانهای دیگر نشان میدهد که فرهنگهای مختلف برای بیان مفهوم «رویگردانی و قطع توجه عاطفی» ساختارهای مشابهی را بر اساس اعضای بدن به ویژه چشم پدید آوردهاند.